Từ vựng & đáp án bài đọc Saving Bugs To Find New Drugs IELTS Reading

Trong cuộc chạy đua khốc liệt chống lại các cuộc khủng hoảng y tế toàn cầu – đặc biệt là tình trạng vi khuẩn kháng kháng sinh (antibiotic resistance) – giới khoa học đang phải đối mặt với một nút thắt lớn: phòng thí nghiệm hiện đại dường như đã chạm tới giới hạn trong việc tổng hợp các phân tử hóa học mới từ con số không. Bài đọc Saving bugs to find new drugs (Cambridge IELTS 14, Test 3, Passage 2) mở ra một hướng đi đầy triển vọng nhưng cũng lắm thách thức: quay trở về với thiên nhiên để khai mở “tủ thuốc bí ẩn” từ côn trùng. Dù chiếm số lượng áp đảo và sở hữu kho vũ khí hóa học tinh vi được tôi luyện qua hàng triệu năm tiến hóa, thế giới côn trùng bấy lâu nay vẫn bị bỏ ngỏ do rào cản về kích thước và kỹ thuật chiết tách.

Bài đọc này phân loại thí sinh qua ba dạng câu hỏi có tính phân hóa cao: Tìm thông tin trong đoạn văn (Which paragraph contains the following information?), Lựa chọn hai đáp án đúng (Choose TWO letters) và Điền từ hoàn thành tóm tắt (Summary Completion – ONE WORD ONLY). Các bạn hãy cùng ECE tìm hiểu và giải mã bài đọc này nhé.

Nội dung bài đọc (Reading Passage)

Saving bugs to find new drugs

[Paragraph A] More drugs than you might think are derived from, or inspired by, compounds found in living things. Looking to nature for the soothing and curing of our ailments is nothing new — we have been doing it for tens of thousands of years. You only have to look at other primates – such as the capuchin monkeys who rub themselves with toxin-oozing millipedes to deter mosquitoes, or the chimpanzees who use noxious forest plants to rid themselves of intestinal parasites — to realise that our ancient ancestors too probably had a basic grasp of medicine.

[Paragraph B] Pharmaceutical science and chemistry built on these ancient foundations and perfected the extraction, characterisation, modification and testing of these natural products. Then, for a while, modern pharmaceutical science moved its focus away from nature and into the laboratory, designing chemical compounds from scratch. The main cause of this shift is that although there are plenty of promising chemical compounds in nature, finding them is far from easy. Securing sufficient numbers of the organism in question, isolating and characterising the compounds of interest, and producing large quantities of these compounds are all significant hurdles.

[Paragraph C] Laboratory-based drug discovery has achieved varying levels of success, something which has now prompted the development of new approaches focusing once again on natural products. With the ability to mine genomes for useful compounds, it is now evident that we have barely scratched the surface of nature’s molecular diversity. This realisation, together with several looming health crises, such as antibiotic resistance, has put bioprospecting – the search for useful compounds in nature – firmly back on the map.

[Paragraph D] Insects are the undisputed masters of the terrestrial domain, where they occupy every possible niche. Consequently, they have a bewildering array of interactions with other organisms, something which has driven the evolution of an enormous range of very interesting compounds for defensive and offensive purposes. Their remarkable diversity exceeds that of every other group of animals on the planet combined. Yet even though insects are far and away the most diverse animals in existence, their potential as sources of therapeutic compounds is yet to be realised.

[Paragraph E] From the tiny proportion of insects that have been investigated, several promising compounds have been identified. For example, alloferon, an antimicrobial compound produced by blow fly larvae, is used as an antiviral and antitumor agent in South Korea and Russia. The larvae of a few other insect species are being investigated for the potent antimicrobial compounds they produce. Meanwhile, a compound from the venom of the wasp Polybia paulista has potential in cancer treatment.

[Paragraph F] Why is it that insects have received relatively little attention in bioprospecting? Firstly, there are so many insects that, without some manner of targeted approach, investigating this huge variety of species is a daunting task. Secondly, insects are generally very small, and the glands inside them that secrete potentially useful compounds are smaller still. This can make it difficult to obtain sufficient quantities of the compound for subsequent testing. Thirdly, although we consider insects to be everywhere, the reality of this ubiquity is vast numbers of a few extremely common species. Many insect species are infrequently encountered and very difficult to rear in captivity, which, again, can leave us with insufficient material to work with.

[Paragraph G] My colleagues and I at Aberystwyth University in the UK have developed an approach in which we use our knowledge of ecology as a guide to target our efforts. The creatures that particularly interest us are the many insects that secrete powerful poison for subduing prey and keeping it fresh for future consumption. There are even more insects that are masters of exploiting filthy habitats, such as faeces and carcasses, where they are regularly challenged by thousands of micro-organisms. These insects have many antimicrobial compounds for dealing with pathogenic bacteria and fungi, suggesting that there is certainly potential to find many compounds that can serve as or inspire new antibiotics.

[Paragraph H] Although natural history knowledge points us in the right direction, it doesn’t solve the problems associated with obtaining useful compounds from insects. Fortunately, it is now possible to snip out the stretches of the insect’s DNA that carry the codes for the interesting compounds and insert them into cell lines that allow larger quantities to be produced. And although the road from isolating and characterising compounds with desirable qualities to developing a commercial product is very long and full of pitfalls, the variety of successful animal-derived pharmaceuticals on the market demonstrates there is a precedent here that is worth exploring.

[Paragraph I] With every bit of wilderness that disappears, we deprive ourselves of potential medicines. As much as I’d love to help develop a groundbreaking insect-derived medicine, my main motivation for looking at insects in this way is conservation. I sincerely believe that all species, however small and seemingly insignificant, have a right to exist for their own sake. If we can shine a light on the darker recesses of nature’s medicine cabinet, exploring the useful chemistry of the most diverse animals on the planet, I believe we can make people think differently about the value of nature.

Questions

Questions 14–20: Information Matching

Reading Passage 2 has nine paragraphs, A–I.

Which paragraph contains the following information?

Write the correct letter, A–I, in boxes 14–20 on your answer sheet.

14. Mention of factors driving a renewed interest in natural medicinal compounds.

15. How recent technological advances have made insect research easier.

16. Examples of animals which use medicinal substances from nature.

17. Reasons why it is challenging to use insects in drug research.

18. Reference to how interest in drug research may benefit wildlife.

19. A reason why nature-based medicines fell out of favour for a period.

20. An example of an insect-derived medicine in use at the moment.

Questions 21–22: Choose TWO Letters

Choose TWO letters, A–E.

Write the correct letters in boxes 21 and 22 on your answer sheet.

Which TWO of the following make insects interesting for drug research?

A. The huge number of individual insects in the world

B. The variety of substances insects have developed to protect themselves

C. The potential to extract and make use of insects’ genetic codes

D. The similarities between different species of insect

E. The manageable size of most insects

Questions 23–26: Summary Completion

Complete the summary below.

Choose ONE WORD ONLY from the passage for each answer.

Write your answers in boxes 23–26 on your answer sheet.

Research at Aberystwyth University

Ross Piper and fellow zoologists at Aberystwyth University are using their expertise in 23. _______________ to guide their search for useful compounds in insects. The team is particularly interested in insects that produce poison to control their prey, as well as species that thrive in 24. _______________ habitats such as animal waste and dead bodies. These insects produce antimicrobial substances to combat pathogens like bacteria and 25. _______________. It is hoped that this research will lead to the development of new 26. _______________.

Dịch nghĩa bài đọc hoàn chỉnh

[Đoạn A] Nhiều loại dược phẩm hơn bạn tưởng vốn bắt nguồn từ, hoặc lấy cảm hứng từ, các hợp chất tìm thấy trong sinh vật sống. Việc tìm về với tự nhiên để xoa dịu và chữa lành các bệnh tật không phải là điều gì mới mẻ — nhân loại đã làm điều đó suốt hàng chục ngàn năm qua. Bạn chỉ cần quan sát các loài linh trưởng khác — chẳng hạn như loài khỉ Capuchin tự chà xát cơ thể bằng những con rết tiết chất độc để xua đuổi muỗi, hay những con tinh tinh biết nhai các loài cây độc trong rừng để loại bỏ ký sinh trùng đường ruột — là đủ để nhận ra rằng tổ tiên cổ xưa của chúng ta có lẽ cũng từng có những hiểu biết y học nền tảng tương tự.

[Đoạn B] Khoa học dược phẩm và hóa học hiện đại đã kế thừa những nền tảng cổ xưa đó để hoàn thiện quy trình chiết xuất, định danh đặc tính, biến đổi cấu trúc và thử nghiệm các hoạt chất tự nhiên. Thế rồi, trong một thời gian, ngành dược phẩm hiện đại đã chuyển hướng tập trung khỏi tự nhiên để quay vào phòng thí nghiệm, tự thiết kế các hợp chất hóa học nhân tạo từ con số không. Nguyên nhân chính của sự dịch chuyển này là dù tự nhiên chứa đựng vô vàn hợp chất đầy hứa hẹn, việc tìm ra chúng lại không hề dễ dàng. Thu thập đủ số lượng cá thể sinh vật cần thiết, cô lập và xác định các phân tử quan tâm, cũng như sản xuất chúng với số lượng lớn đều là những rào cản kỹ thuật vô cùng lớn.

[Đoạn C] Việc phát triển thuốc trong phòng thí nghiệm đạt được những mức độ thành công khác nhau, và điều này thúc đẩy sự ra đời của các hướng tiếp cận mới: một lần nữa quay trở lại với các hợp chất tự nhiên. Với khả năng giải mã và khai thác bộ gen để tìm kiếm các phân tử hữu ích, giờ đây chúng ta nhận ra mình mới chỉ chạm vào bề nổi của sự đa dạng phân tử trong tự nhiên. Nhận thức này, cùng với hàng loạt cuộc khủng hoảng y tế cận kề như tình trạng kháng kháng sinh, đã đưa hoạt động thăm dò sinh học (bioprospecting — việc tìm kiếm các hợp chất hữu ích từ tự nhiên) trở lại vị trí trung tâm của y học.

[Đoạn D] Côn trùng là những bậc thầy thống trị không thể tranh cãi của thế giới trên cạn, nơi chúng chiếm lĩnh mọi ổ sinh thái có thể. Do đó, chúng có mạng lưới tương tác vô cùng phức tạp với các sinh vật khác, chính điều này đã thúc đẩy sự tiến hóa của một kho tàng các hợp chất cực kỳ thú vị dùng cho mục đích tự vệ và tấn công. Sự đa dạng phi thường của côn trùng vượt qua tất cả các nhóm động vật khác trên hành tinh cộng lại. Tuy nhiên, dù côn trùng là nhóm động vật đa dạng nhất còn tồn tại, tiềm năng của chúng như nguồn cung cấp các hợp chất trị liệu vẫn chưa được khai phá tương xứng.

[Đoạn E] Chỉ từ một tỷ lệ rất nhỏ các loài côn trùng đã từng được khảo sát, nhiều hợp chất đầy hứa hẹn đã được xác định. Ví dụ, alloferon — một hợp chất kháng khuẩn được sản xuất bởi ấu trùng ruồi nhặng — đang được sử dụng như một chất kháng virus và chống khối u tại Hàn Quốc và Nga. Ấu trùng của một vài loài côn trùng khác cũng đang được phân tích về các hợp chất kháng khuẩn cực mạnh của chúng. Trong khi đó, một hợp chất từ nọc độc của loài ong bắp cày Polybia paulista đang cho thấy nhiều tiềm năng lớn trong điều trị ung thư.

[Đoạn F] Vậy tại sao côn trùng lại nhận được tương đối ít sự chú ý trong hoạt động thăm dò sinh học? Thứ nhất, số lượng loài côn trùng quá khổng lồ, nếu không có một cách tiếp cận có định hướng, việc khảo sát sự đa dạng sinh học mênh mông này sẽ là một nhiệm vụ bất khả thi. Thứ hai, côn trùng nhìn chung có kích thước rất nhỏ, và các tuyến nội tiết bên trong cơ thể tiết ra các hợp chất hữu ích lại càng nhỏ hơn, gây khó khăn lớn cho việc thu thập đủ hàm lượng hoạt chất phục vụ thử nghiệm lâm sàng tiếp theo. Thứ ba, dù chúng ta nghĩ rằng côn trùng có mặt ở khắp mọi nơi, thực tế của sự phổ biến này lại là số lượng áp đảo của một vài loài cực kỳ quen thuộc. Rất nhiều loài côn trùng hiếm khi được bắt gặp và cực kỳ khó nuôi nhốt sinh sản nhân tạo, điều này lại một lần nữa khiến các nhà nghiên cứu không có đủ mẫu vật liệu để làm việc.

[Đoạn G] Tôi cùng các đồng nghiệp tại Đại học Aberystwyth (Vương quốc Anh) đã phát triển một phương pháp tiếp cận mới, trong đó chúng tôi sử dụng kiến thức sinh thái học làm kim chỉ nam để định hướng các nỗ lực nghiên cứu. Những sinh vật đặc biệt thu hút chúng tôi là những loài côn trùng tiết ra chất độc cực mạnh để làm tê liệt con mồi và giữ cho con mồi tươi nguyên để dự trữ thức ăn lâu dài. Thậm chí còn có nhiều loài côn trùng là bậc thầy trong việc sinh sống tại các môi trường dơ bẩn, ô uế như phân động vật và xác thối rữa — nơi chúng liên tục phải đối đầu với hàng ngàn vi sinh vật gây hại. Những loài côn trùng này sở hữu rất nhiều hợp chất kháng khuẩn để đối phó với các vi khuẩn và nấm gây bệnh, mở ra tiềm năng chắc chắn để tìm thấy nhiều phân tử có thể đóng vai trò làm tiền chất hoặc truyền cảm hứng cho các loại thuốc kháng sinh thế hệ mới.

[Đoạn H] Dù kiến thức sinh thái tự nhiên dẫn đường cho chúng ta đi đúng hướng, nó vẫn chưa giải quyết được rào cản làm sao thu hoạch đủ lượng hợp chất từ côn trùng. May mắn thay, công nghệ ngày nay đã cho phép chúng ta cắt đoạn mã DNA của côn trùng chứa thông tin mã hóa cho hợp chất mong muốn và cấy ghép chúng vào các dòng tế bào nuôi cấy nhằm sản xuất với số lượng quy mô lớn. Và dù con đường từ việc cô lập, định danh phân tử đến phát triển một sản phẩm thương mại còn rất dài và đầy cạm bẫy, sự thành công của nhiều loại dược phẩm có nguồn gốc từ động vật trên thị trường đã chứng minh đây là một tiền lệ hoàn toàn xứng đáng để theo đuổi.

[Đoạn I] Cứ mỗi mảnh đất hoang dã biến mất, con người lại tự tước đi của chính mình những phương thuốc chữa bệnh tiềm năng. Dù tôi rất khao khát góp phần phát triển một loại thuốc đột phá từ côn trùng, động lực lớn nhất của tôi khi tiếp cận côn trùng theo cách này chính là bảo tồn. Tôi thành tâm tin rằng muôn loài, dù nhỏ bé và dường như tầm thường đến đâu, đều có quyền tồn tại vì chính bản thân chúng. Nếu chúng ta có thể rọi ánh sáng vào những góc khuất trong chiếc tủ thuốc của tự nhiên bằng cách khám phá hóa học hữu ích của loài động vật đa dạng nhất hành tinh, tôi tin chúng ta sẽ khiến mọi người thay đổi cách nhìn nhận về giá trị của thiên nhiên hoang dã.

Tổng hợp từ vựng học thuật (Academic Vocabulary)

• Derived from / Inspired by (phrase): Có nguồn gốc từ / Được lấy cảm hứng từ.

• Ailments (n): Các căn bệnh, chứng ốm đau thường gặp.

• Toxin-oozing (adj): Tiết ra độc tố rỉ rả.

• Intestinal parasites (n): Ký sinh trùng đường ruột.

• From scratch (idiom): Làm lại từ đầu, từ con số không (thiết kế tổng hợp nhân tạo hoàn toàn).

• Significant hurdles (collocation): Những rào cản, trở ngại đáng kể cần vượt qua.

• Mine genomes (collocation): Khai thác / phân tích dữ liệu bộ gen sinh học.

• Bioprospecting (n): Hoạt động thăm dò sinh học (tìm kiếm vật liệu di truyền và sinh hóa trong tự nhiên).

• Undisputed masters / Terrestrial domain (phrase): Những bậc thầy thống trị không bàn cãi / Thế giới trên cạn.

• Defensive and offensive purposes (phrase): Mục đích phòng thủ và tấn công sinh học.

• Antimicrobial / Antitumor agent (n): Chất kháng khuẩn / Tác nhân kháng khối u.

• Daunting task (collocation): Nhiệm vụ to lớn, gây nản lòng hoặc đáng sợ.

• Subdue prey (collocation): Khống chế, làm tê liệt con mồi.

• Filthy habitats / Carcasses (n): Môi trường ô uế / Xác động vật thối rữa.

• Snip out DNA stretches (collocation): Cắt tỉa các đoạn mã di truyền phân tử DNA.

• Groundbreaking medicine (collocation): Phương thuốc mang tính đột phá, mở đường.

Gợi ý đáp án bài đọc Saving Bugs To Find New Drugs

Questions 14–20: Information Matching

14. Mention of factors driving a renewed interest in natural medicinal compounds -> Đáp án: C

Dẫn chứng đoạn C: “With the ability to mine genomes for useful compounds… This realisation, together with several looming health crises, such as antibiotic resistance, has put bioprospecting… firmly back on the map.”

Phân tích: Khả năng phân tích bộ gen cùng với cuộc khủng hoảng kháng kháng sinh cận kề chính là các tác nhân (factors) thúc đẩy sự quay trở lại quan tâm (renewed interest = put firmly back on the map) đối với các hợp chất tự nhiên.

15. How recent technological advances have made insect research easier -> Đáp án: H

Dẫn chứng đoạn H: “Fortunately, it is now possible to snip out the stretches of the insect’s DNA that carry the codes for the interesting compounds and insert them into cell lines that allow larger quantities to be produced.”

Phân tích: Tiến bộ công nghệ sinh học cho phép cắt đoạn DNA mã hóa và cấy vào các dòng tế bào nuôi cấy nhân tạo quy mô lớn, giúp giải quyết nút thắt về hàm lượng mẫu thử của côn trùng (made research easier).

16. Examples of animals which use medicinal substances from nature -> Đáp án: A

Dẫn chứng đoạn A: “…such as the capuchin monkeys who rub themselves with toxin-oozing millipedes to deter mosquitoes, or the chimpanzees who use noxious forest plants to rid themselves of intestinal parasites…”

Phân tích: Tác giả dẫn chứng hành vi tự chữa bệnh của khỉ Capuchin (dùng rết độc đuổi muỗi) và tinh tinh (ăn lá cây độc diệt giun sán) để minh họa cho việc động vật dùng dược chất tự nhiên.

17. Reasons why it is challenging to use insects in drug research -> Đáp án: F

Dẫn chứng đoạn F: “Firstly, there are so many insects that… is a daunting task. Secondly, insects are generally very small, and the glands… are smaller still… Thirdly… Many insect species are infrequently encountered and very difficult to rear in captivity…”

Phân tích: Đoạn F liệt kê ba rào cản cốt lõi (challenging): số lượng loài quá áp đảo, tuyến tiết quá nhỏ không đủ mẫu thử, và nhiều loài hiếm gặp khó nuôi nhốt sinh sản.

18. Reference to how interest in drug research may benefit wildlife -> Đáp án: I

Dẫn chứng đoạn I: “…my main motivation for looking at insects in this way is conservation… exploring the useful chemistry of the most diverse animals on the planet, I believe we can make people think differently about the value of nature.”

Phân tích: Việc tìm thấy giá trị dược liệu từ côn trùng sẽ nâng cao ý thức cộng đồng về giá trị tự nhiên, từ đó thúc đẩy nỗ lực bảo tồn sinh thái hoang dã (benefit wildlife = conservation).

19. A reason why nature-based medicines fell out of favour for a period -> Đáp án: B

Dẫn chứng đoạn B: “Then, for a while, modern pharmaceutical science moved its focus away from nature and into the laboratory… The main cause of this shift is that although there are plenty of promising chemical compounds in nature, finding them is far from easy. Securing sufficient numbers… isolating… producing large quantities… are all significant hurdles.”

Phân tích: Ngành dược từng rời bỏ tự nhiên (fell out of favour = moved its focus away from nature) do những khó khăn trong việc tìm kiếm, cô lập và sản xuất đại trà các hoạt chất tự nhiên.

20. An example of an insect-derived medicine in use at the moment -> Đáp án: E

Dẫn chứng đoạn E: “For example, alloferon, an antimicrobial compound produced by blow fly larvae, is used as an antiviral and antitumor agent in South Korea and Russia.”

Phân tích: Hoạt chất alloferon chiết xuất từ ấu trùng ruồi nhặng hiện đang được dùng làm thuốc kháng virus và u bướu tại Hàn Quốc và Nga (in use at the moment).

Questions 21–22: Choose TWO Letters

Đáp án: B và C (theo thứ tự bất kỳ)

Phân tích đáp án B (The variety of substances insects have developed to protect themselves):

Đoạn D chỉ ra: “Consequently, they have a bewildering array of interactions with other organisms, something which has driven the evolution of an enormous range of very interesting compounds for defensive and offensive purposes.”

Sự tiến hóa của các hợp chất đa dạng phục vụ tự vệ và tấn công (defensive purposes = protect themselves) khiến côn trùng trở thành mục tiêu nghiên cứu dược phẩm hấp dẫn -> B đúng.

Phân tích đáp án C (The potential to extract and make use of insects’ genetic codes):

Đoạn H chỉ ra: “Fortunately, it is now possible to snip out the stretches of the insect’s DNA that carry the codes for the interesting compounds and insert them into cell lines…”

Tiềm năng trích xuất và ứng dụng mã di truyền (codes / DNA) mở ra khả năng sản xuất quy mô lớn -> C đúng.

Loại trừ các phương án sai:

A sai: Số lượng côn trùng quá lớn là một trở ngại nản lòng (daunting task ở đoạn F), không phải lý do tích cực làm chúng trở nên thú vị.

D sai: Bài đọc nhấn mạnh sự đa dạng khác biệt vượt trội (diversity), không nói về sự giống nhau (similarities).

E sai: Kích thước nhỏ của côn trùng gây khó khăn (hurdles/difficult ở đoạn F) chứ không phải kích thước dễ quản lý (manageable size).

Questions 23–26: Summary Completion

23. Đáp án: ecology

Dẫn chứng đoạn G: “…have developed an approach in which we use our knowledge of ecology as a guide to target our efforts.”

Phân tích: Cụm expertise in tương đương với knowledge of. Lĩnh vực chuyên môn mà nhóm nghiên cứu sử dụng làm kim chỉ nam là sinh thái học (ecology).

24. Đáp án: filthy

Dẫn chứng đoạn G: “There are even more insects that are masters of exploiting filthy habitats, such as faeces and carcasses…”

Phân tích: Nhóm côn trùng thứ hai được quan tâm là những loài phát triển mạnh mẽ (thrive in = exploit) trong các môi trường sống ô uế, bẩn thỉu (filthy), chẳng hạn như phân và xác động vật thối rữa.

25. Đáp án: fungi

Dẫn chứng đoạn G: “These insects have many antimicrobial compounds for dealing with pathogenic bacteria and fungi…”

Phân tích: Côn trùng tiết chất kháng khuẩn để chống lại các tác nhân gây bệnh (pathogens) gồm vi khuẩn (bacteria) và nấm mốc (fungi).

26. Đáp án: antibiotics

Dẫn chứng đoạn G: “…suggesting that there is certainly potential to find many compounds that can serve as or inspire new antibiotics.”

Phân tích: Kỳ vọng cuối cùng của nghiên cứu là tìm ra các phân tử đóng vai trò làm tiền đề phát triển các loại thuốc kháng sinh mới (antibiotics).

Saving bugs to find new drugs đem đến một thông điệp sinh thái học và y học sâu sắc: giải pháp cho những căn bệnh nan y tương lai của con người đôi khi lại nằm ở những loài sinh vật nhỏ bé và bị xem thường nhất. Bảo tồn đa dạng sinh học không chỉ là nghĩa vụ đạo đức đối với tự nhiên, mà còn là hành động tự bảo vệ chính kho tàng dược liệu vô giá của nhân loại trước khi chúng biến mất vĩnh viễn.

Về mặt kỹ thuật làm bài IELTS Reading, dạng bài nối thông tin (Information Matching) trong bài đọc này yêu cầu bạn phải nắm chắc cấu trúc logic của từng đoạn (từ lịch sử, rào cản kỹ thuật, giải pháp di truyền học đến mục tiêu bảo tồn). Hãy đặc biệt chú ý đến các bẫy đảo ngược thái độ ở dạng chọn 2 đáp án (như việc một đặc tính sinh học là rào cản gây khó khăn hay là lợi thế nghiên cứu). Việc kiên trì rèn luyện thói quen tư duy phản biện dựa trên bằng chứng hiển ngôn của văn bản chính là nền tảng vững chắc nhất giúp bạn làm chủ thời gian và bứt phá band điểm Reading mục tiêu.

Cảm ơn các bạn đã theo dõi bài viết của trung tâm ngoại ngữ ECE. Các bạn hãy thường xuyên truy cập website ece.edu.vn để tìm hiểu nhiều bài đọc hữu ích về IELTS nhé.