Giải mã bài đọc Mungo Man IELTS Reading (Dịch & đáp án chuẩn)

Việc phát hiện ra hài cốt của Người đàn ông Mungo (Mungo Man) và Người đàn bà Mungo (Mungo Lady) tại Úc đã làm thay đổi hoàn toàn những hiểu biết của chúng ta về lịch sử định cư của con người trên lục địa già nua này. Bài đọc Mungo Man không chỉ tái hiện cuộc sống của những thợ săn hái lượm cách đây hàng chục nghìn năm mà còn xoáy sâu vào cuộc tranh luận giữa thuyết “Nguồn gốc duy nhất từ châu Phi” và thuyết “Đa vùng”.

Thông qua bài đọc này, người học sẽ được rèn luyện kỹ năng Matching People with Opinions (nối người với quan điểm) – một dạng bài yêu cầu khả năng quét từ khóa tên riêng cực nhanh, cùng dạng bài True/False/Not Given đầy thách thức. Đây là nguồn tư liệu lý tưởng để bạn làm quen với từ vựng chuyên ngành khảo cổ và phương pháp xác định niên đại trong kỳ thi IELTS.

Nội dung bài đọc (Reading Passage)

A. Fifty thousand years ago, a lush landscape greeted the first Australians making their way towards the south-east of the continent. Temperatures were cooler than now. Megafauna – giant prehistoric animals such as marsupial lions, goannas and the rhinoceros-sized diprotodon – were abundant. The Lake Mungo remains are three prominent sets of fossils which tell the archeologists the story: Mungo Man lived around the shores of Lake Mungo with his family. When he was young Mungo Man lost his two lower canine teeth, possibly knocked out in a ritual. He grew into a man nearly 1.7m in height. Over the years his molar teeth became worn and scratched, possibly from eating a gritty diet or stripping the long leaves of water reeds with his teeth to make twine. As Mungo Man grew older his bones ached with arthritis, especially his right elbow, which was so damaged that bits of bone were completely worn out or broken away. Such wear and tear are typical of people who have used a woomera to throw spears over many years. Mungo Man reached a good age for the hard life of a hunter-gatherer and died when he was about 50. His family mourned for him, and carefully buried him in the lunette, on his back with his hands crossed in his lap, and sprinkled with red ochre. Mungo Man is the oldest known example in the world of such a ritual.

B. This treasure trove of history was found by the University of Melbourne geologist Professor Jim Bowler in 1969. He was searching for ancient lakes and came across the charred remains of Mungo Lady, who had been cremated. And in 1974, he found a second complete skeleton, Mungo Man, buried 300 metres away. Using carbon-dating, a technique only reliable to around 40,000 years old, the skeleton was first estimated at 28,000 to 32,000 years old. The comprehensive study of 25 different sediment layers at Mungo concludes that both graves are 40,000 years old.

C. This is much younger than the 62,000 years Mungo Man was attributed within 1999 by a team led by Professor Alan Thorne, of the Australian National University. The modern-day story of the science of Mungo also has its fair share of rivalry. Because Thorne is the country’s leading opponent of the Out of Africa theory – that Homo sapiens had a single place of origin. “Dr Alan Thorne supports the multi-regional explanation (that modern humans arose simultaneously in Africa, Europe and Asia from one of our predecessors, Homo erectus, who left Africa more than 1.5 million years ago). If Mungo Man was descended from a person who had left Africa in the past 200,000 years, Thorne argues, then his mitochondrial DNA should have looked like that of the other samples.”

D. However, “out-of-Africa” supporters are not about to let go of their beliefs because of the Australian research, Professor Chris Stringer, from the Natural History Museum in London, UK, said that the research community would want to see the work repeated in other labs before major conclusions were drawn from the Australian research. But even assuming the DNA sequences were correct, Professor Stringer said it could just mean that there was much more genetic diversity in the past than was previously realised. There is no evidence here that the ancestry of these Australian fossils goes back a million or two million years. It’s much more likely that modern humans came out of Africa.” For Bowler, these debates are irritating speculative distractions from the study’s main findings. At 40,000 years old, Mungo Man and Mungo Lady remain Australian’s oldest human burials and the earliest evidence on Earth of cultural sophistication, he says. Modern humans had not even reached North America by this time. In 1997, Pddbo’s research group recovered an mtDNA fingerprint from the Feldholer Neanderthal skeleton uncovered in Germany in 1865 – the first Neanderthal remains ever found.

E. In its 1999 study, Thorne’s team used three techniques to date Mungo Man at 62,000 years old, and it stands by its figures. It dated bone, teeth enamel and some sand. Bowler has strongly challenged the results ever since. Dating human bones is “notoriously unreliable”, he says. As well, the sand sample Thorne’s group dated was taken hundreds of metres from the burial site. “You don’t have to be a gravedigger … to realize the age of the sand is not the same as the age of the grave,” says Bowler.

F. Thorne counters that Bowler’s team used one dating technique, while he used three. The best practice is to have at least two methods produce the same result. A Thorne team member, Professor Rainer Grün, says the fact that the latest results were consistent between laboratories doesn’t mean they are absolutely correct. We now have two data sets that are contradictory. I do not have a plausible explanation.” Now, however, Thorne says the age of Mungo Man is irrelevant to this origins debate. Recent fossils found show modern humans were in China 110,000 years ago. “So he has got a long time to turn up in Australia. It doesn’t matter if he is 40,000 or 60,000 years old.

G. Dr Tim Flannery, a proponent of the controversial theory that Australia’s megafauna were wiped out 46,000 years ago in a “blitzkrieg” of hunting by the arriving people, also claims the new Mungo dates support this view. In 2001 a member of Bowler’s team, Dr Richard Roberts of Wollongong University, along with Flannery, director of the South Australian Museum, published research on their blitzkrieg theory. They dated 28 sites across the continent, arguing their analysis showed the megafauna died out suddenly 46,000 years ago. Flannery praises the Bowler team’s research on Mungo Man as “the most thorough and rigorous dating” of ancient human remains. He says the finding that humans arrived at Lake Mungo between 46,000 and 50,000 years ago was a critical time in Australia’s history. There is no evidence of a dramatic climatic change then, he says. “It’s my view that humans arrived and extinction took place in almost the same geological instant.”

H. Bowler, however, is skeptical of Flannery’s theory and says the Mungo study provides no definitive new evidence to support it. He argues that climate change at 40,000 years ago was more intense than had been previously realized and could have played a role in the megafauna’s demise. “To blame the earliest Australians for their complete extinction is drawing a longbow.”

Questions

Dịch nghĩa bài đọc hoàn chỉnh

[Đoạn A] Năm mươi nghìn năm trước, một cảnh quan tươi tốt đã chào đón những người Úc đầu tiên tiến về phía đông nam của lục địa. Megafauna – những động vật khổng lồ tiền sử như sư tử có túi và loài diprotodon cỡ tê giác – rất phong phú. Di tích Hồ Mungo kể cho các nhà khảo cổ một câu chuyện: Người đàn ông Mungo sống quanh bờ hồ cùng gia đình. Khi còn trẻ, ông bị mất hai chiếc răng nanh dưới trong một nghi lễ. Qua nhiều năm, răng hàm bị mòn do chế độ ăn đồ cứng hoặc dùng răng tước sậy làm dây bện. Khi già đi, ông bị viêm khớp, đặc biệt là khuỷu tay phải – một tổn thương điển hình của việc dùng công cụ woomera để ném giáo. Ông qua đời năm 50 tuổi và được gia đình chôn cất nằm ngửa, rắc đất son đỏ. Đây là nghi lễ lâu đời nhất thế giới được biết đến.

[Đoạn B] Kho báu lịch sử này được tìm thấy bởi Giáo sư Jim Bowler vào năm 1969 khi ông đang tìm kiếm các hồ nước cổ đại và tình cờ thấy hài cốt của Mungo Lady. Năm 1974, ông tìm thấy Mungo Man chôn cách đó 300m. Ban đầu bộ xương được ước tính 28.000 đến 32.000 năm tuổi, nhưng nghiên cứu trầm tích sau đó kết luận cả hai đều 40.000 năm tuổi.

[Đoạn C] Con số này trẻ hơn nhiều so với niên đại 62.000 năm mà nhóm của Giáo sư Alan Thorne đưa ra năm 1999. Thorne là người phản đối lý thuyết “Nguồn gốc từ Châu Phi” và ủng hộ cách giải thích “Đa khu vực” – rằng con người hiện đại xuất hiện đồng thời ở nhiều nơi từ tổ tiên Homo erectus.

[Đoạn D] Những người ủng hộ thuyết “Nguồn gốc từ Châu Phi” như Giáo sư Chris Stringer vẫn hoài nghi và muốn thấy kết quả được lặp lại ở các phòng thí nghiệm khác. Đối với Bowler, những cuộc tranh luận này chỉ là sự xao nhãng khỏi phát hiện chính: Mungo Man và Lady là bằng chứng sớm nhất về sự tinh tế văn hóa.

[Đoạn E] Nhóm của Thorne kiên định với con số 62.000 năm dựa trên ba kỹ thuật khác nhau. Bowler thách thức kết quả này, cho rằng việc xác định niên đại xương người là cực kỳ không đáng tin cậy và mẫu cát của Thorne được lấy quá xa khu chôn cất.

[Đoạn F] Thorne phản bác rằng nhóm của mình dùng tới ba kỹ thuật, trong khi Bowler chỉ dùng một. Tuy nhiên, hiện tại Thorne cho rằng tuổi của Mungo Man không còn quan trọng đối với cuộc tranh luận về nguồn gốc, vì hóa thạch ở Trung Quốc cho thấy con người hiện đại đã ở đó từ 110.000 năm trước.

[Đoạn G] Tiến sĩ Tim Flannery ủng hộ giả thuyết các loài động vật khổng lồ của Úc bị xóa sổ 46.000 năm trước do con người săn bắn (“blitzkrieg”). Ông ca ngợi nghiên cứu của Bowler là nghiêm ngặt nhất và tin rằng sự tuyệt chủng diễn ra gần như cùng lúc với sự xuất hiện của con người.

[Đoạn H] Bowler hoài nghi lý thuyết của Flannery. Ông lập luận rằng biến đổi khí hậu dữ dội cách đây 40.000 năm mới là nguyên nhân chính dẫn đến sự diệt vong của các loài thú lớn, và việc đổ lỗi cho người Úc đầu tiên là một sự nói quá.

Tổng hợp từ vựng học thuật trong bài đọc

• Megafauna (n): Hệ động vật khổng lồ.

• Hunter-gatherer (n): Người săn bắn hái lượm.

• Cultural sophistication (phrase): Sự tinh tế về mặt văn hóa.

• Cremated (v): Hỏa táng.

• Sediment layers (n): Các lớp trầm tích.

• Contradictory (adj): Trái ngược nhau, mâu thuẫn.

• Rigorous (adj): Nghiêm ngặt, khắt khe.

• Demise (n): Sự diệt vong, cái chết.

• Drawing a longbow (idiom): Nói quá, thổi phồng.

Đáp án bài đọc và giải thích

1. A (Jim Bowler): Đoạn B nêu Bowler tìm thấy Mungo Lady khi đang tìm hồ cổ đại.

2. E (Chris Stringer): Đoạn D ghi Stringer hoài nghi về trình tự DNA và muốn lặp lại nghiên cứu ở phòng thí nghiệm khác.

3. A (Jim Bowler): Đoạn B ghi Bowler kết luận niên đại là 40.000 năm (trẻ hơn con số 62.000 của Thorne).

4. B (Alan Thorne): Đoạn F ghi Thorne nói tuổi của Mungo Man hiện tại là “irrelevant” (không liên quan) đến cuộc tranh luận.

5. C (Pddbo): Đoạn D nhắc đến nhóm Pddbo khôi phục mtDNA của người Neanderthal ở Đức.

6. D (Tim Flannery): Đoạn G nêu Flannery ủng hộ lý thuyết “blitzkrieg” (con người săn bắn làm thú lớn tuyệt chủng).

7. B (Alan Thorne): Đoạn C khẳng định Thorne ủng hộ giải thích “multi-regional” (đa khu vực).

8. A (Jim Bowler): Đoạn H nêu Bowler tin rằng biến đổi khí hậu đóng vai trò chính thay vì con người.

9. TRUE: Đoạn A mô tả chi tiết các hoạt động như dùng răng tước sậy, ném giáo bằng woomera và nghi lễ chôn cất.

10. NOT GIVEN: Đoạn A nhắc đến việc ném giáo (spears), nhưng không khẳng định đã tìm thấy vũ khí thực tế trong di tích.

11. TRUE: Đoạn A và D khẳng định đây là ví dụ lâu đời nhất về nghi lễ chôn cất và bằng chứng sớm nhất về sự tinh tế văn hóa.

12. FALSE: Mungo Lady được tìm thấy năm 1969, Mungo Man năm 1974 (Đoạn B).

13. TRUE: Xuyên suốt đoạn C, D, F là cuộc tranh luận giữa thuyết “Out of Africa” và “Multi-regional”.

14. NOT GIVEN: Đoạn D ghi Stringer muốn kiểm chứng lại ở phòng thí nghiệm khác, nhưng không chỉ trích phương pháp của Úc là “lỗi thời” (outmoded).

Bài đọc Mungo Man khái quát quá trình khám phá và những tranh cãi xoay quanh bộ hài cốt cổ xưa nhất tại Úc, đồng thời phản ánh sự đối lập giữa các lý thuyết về nguồn gốc nhân loại. Việc luyện tập qua bài viết này giúp người học rèn luyện kỹ năng Matching Names thông qua việc phân tích quan điểm cá nhân và kỹ năng xử lý các thông tin tinh vi trong dạng bài True/False/Not Given. Ngoài ra, vốn từ vựng về địa chất và sinh học tiến hóa trong bài sẽ là nền tảng vững chắc để người học tự tin đối đầu với các Passage 3 có độ khó cao trong kỳ thi IELTS thực tế.

Đoàn Nương

Tôi là Đoàn Nương - Giám đốc trung tâm ngoại ngữ ECE. Tôi hiện đang là giảng viên của khoa ngôn ngữ các nước nói tiếng Anh - Trường Đại Học Quốc Gia Hà Nội. Tôi đã có 19 năm kinh nghiệm giảng dạy IELTS và 15 năm là giảng viên Đại Học. Tôi mong muốn đưa ECE trở thành trung tâm ngoại ngữ cho tất cả mọi người, mang tới cho học viên môi trường học tập tiếng Anh chuyên nghiệp và hiệu quả.