How do we find our way IELTS Reading: Dịch & giải chi tiết

Làm thế nào chúng ta tìm đường trong một thành phố lạ mà không cần GPS? Bài đọc “How do we find our way?” khám phá những cơ chế định vị sinh học kỳ diệu bên trong não bộ con người và động vật. Từ việc sử dụng các cột mốc nổi bật đến khả năng “tích hợp đường đi” của loài kiến sa mạc, bài đọc này mở ra cánh cửa vào thế giới của khoa học nhận thức. Với các dạng bài Matching Features, Multiple Choice và True/False/Not Given, bài phân tích chi tiết này từ trung tâm ngoại ngữ ECE sẽ giúp bạn nắm vững chiến thuật làm bài và “bỏ túi” lượng từ vựng học thuật giá trị.

Thông tin bài đọc & Câu hỏi (Reading Passage & Questions)

How do we find our way?

Paragraph A

Most modern navigation, such as the Global Positioning System (GPS), relies primarily on positions determined electronically by receivers collecting information from satellites. Yet if the satellite service’s digital maps become even slightly outdated, we can become lost. Then we have to rely on the ancient human skill of navigating in three-dimensional space. Luckily, our biological finder has an important advantage over GPS: we can ask questions of people on the sidewalk, or follow a street that looks familiar, or rely on a navigational rubric. The human positioning system is flexible and capable of learning. Anyone who knows the way from point A to point B – and from A to C – can probably figure out how to get from B to C, too.

Paragraph B

But how does this complex cognitive system really work? Researchers are looking at several strategies people use to orient themselves in space: guidance, path integration and route following. We may use all three or combinations thereof, and as experts learn more about these navigational skills, they are making the case that our abilities may underlie our powers of memory and logical thinking. For example, you come to New York City for the first time and you get off the train at Grand Central Terminal in midtown Manhattan. You have a few hours to see popular spots you have been told about: Rockefeller Center, Central Park, and the Metropolitan Museum of Art. You meander in and out of shops along the way. Suddenly, it is time to get back to the station. But how?

Paragraph C

If you ask passersby for help, most likely you will receive information in many different forms. A person who orients herself by a prominent landmark would gesture southward: “Look down there. See the tall, broad MetLife Building? Head for that – the station is right below it.” Neurologists call this navigational approach “guidance”, meaning that a landmark visible from a distance serves as the marker for one’s destination.

Paragraph D

Another city dweller might say: “What places do you remember passing? … Okay. Go toward the end of Central Park, then walk down to St. Patrick’s Cathedral. A few more blocks, and Grand Central will be off to your left.” In this case, you are pointed toward the most recent place you recall, and you aim for it. Once there you head for the next notable place and so on, retracing your path. Your brain is adding together the individual legs of your trek into a cumulative progress report. Researchers call this strategy “path integration.” Many animals rely primarily on path integration to get around, including insects, spiders, crabs and rodents. The desert ants of the genus Cataglyphis employ this method to return from foraging as far as 100 yards away. They note the general direction they came from and retrace their steps, using the polarization of sunlight to orient themselves even under overcast skies. On their way back they are faithful to this inner homing vector. Even when a scientist picks up an ant and puts it in a totally different spot, the insect stubbornly proceeds in the originally determined direction until it has gone “back” all of the distance it wandered from its nest. Only then does the ant realize it has not succeeded, and it begins to walk in successively larger loops to find its way home.

Paragraph E

Whether it is trying to get back to the anthill or the train station, any animal using path integration must keep track of its own movements so it knows, while returning, which segments it has already completed. As you move, your brain gathers data from your environment – sights, sounds, smells, lighting, muscle contractions, a sense of time passing – to determine which way your body has gone. The church spire, the sizzling sausages on that vendor’s grill, the open courtyard, and the train station – all represent snapshots of memorable junctures during your journey.

Paragraph F

In addition to guidance and path integration, we use a third method for finding our way. An office worker you approach for help on a Manhattan street corner might say: “Walk straight down Fifth, turn left on 47th, turn right on Park, go through the walkway under the Helmsley Building, then cross the street to the MetLife Building into Grand Central.” This strategy, called route following, uses landmarks such as buildings and street names, plus directions straight, turn, go through—for reaching intermediate points. Route following is more precise than guidance or path integration, but if you forget the details and take a wrong turn, the only way to recover is to backtrack until you reach a familiar spot, because you do not know the general direction or have a reference landmark for your goal. The route following navigation strategy truly challenges the brain. We have to keep all the landmarks and intermediate directions in our head. It is the most detailed and therefore most reliable method, but it can be undone by routine memory lapses. With path integration, our cognitive memory is less burdened; it has to deal with only a few general instructions and the homing vector. Path integration works because it relies most fundamentally on our knowledge of our body’s general direction of movement, and we always have access to these inputs. Nevertheless, people often choose to give route-following directions, in part because saying “Go straight that way!” just does not work in our complex, man-made surroundings.

Paragraph G

Road Map or Metaphor? On your next visit to Manhattan you will rely on your memory to get around. Most likely you will use guidance, path integration and route following in various combinations. But how exactly do these constructs deliver concrete directions? Do we humans have, as an image of the real world, a kind of road map in our heads? Neurobiologists and cognitive psychologists do call the portion of our memory that controls navigation a “cognitive map”. The map metaphor is the easiest way to inspection. Yet the notion of a literal map in our heads may be misleading; a growing body of research implies that the cognitive map is mostly a metaphor. It may be more like a hierarchical structure of relationships.

Questions

Questions 1 – 5

Use the information in the passage to match the category of each navigation method (listed A-C) with the correct statement. Write the appropriate letters A-C. NB You may use any letter more than once.

List of Navigation Methods:

1. Guidance

2. Path integration

3. Route following

4. Split the route up into several smaller parts.

5. When mistakes are made, a person needs to go back.

6. Find a building that can be seen from far away.

7. Recall all the details along the way.

8. Memorize the buildings that you have passed by.

Questions 6 – 8

Choose the correct letter, A, B, C, or D.

6. According to the passage, how does the Cataglyphis ant respond if it is taken to a different location?
A. Changes its orientation sensors to adapt
B. Releases biological scent for help from others
C. Continues to move according to the original orientation
D. Gets completely lost once disturbed

7. What did the author say about the route following method?
A. Dependent on directions to move on
B. Dependent on memory and reasoning
C. Dependent on man-made settings
D. Dependent on the homing vector

8. Which of the following is true about the “cognitive map” in this passage?
A. There is no obvious difference between it and a real map.
B. It exists in our heads and is always correct.
C. It only exists in some cultures.
D. It is managed by a portion of our memory.

Questions 9 – 13

Do the following statements agree with the information given in the Reading Passage? Write TRUE, FALSE or NOT GIVEN.

9. Biological navigation is flexible.

10. Insects have many ways to navigate that are in common with many other animals.

11. When someone follows a route, he or she collects comprehensive perceptual information in the mind along the way.

12. The path integration method has a higher requirement of memory compared with the route following method.

13. When people find their way, they have an exact map in their mind.

Dịch nghĩa chi tiết (Vietnamese Translation)

Đoạn A: Hầu hết việc định vị hiện đại, như GPS… Tuy nhiên, nếu bản đồ số của dịch vụ vệ tinh trở nên hơi lỗi thời, chúng ta có thể bị lạc. Khi đó chúng ta phải dựa vào kỹ năng cổ xưa của con người là định vị trong không gian ba chiều. May mắn thay, công cụ tìm kiếm sinh học (biological finder) của chúng ta có một lợi thế quan trọng so với GPS: chúng ta có thể hỏi người đi đường… Hệ thống định vị của con người rất linh hoạt và có khả năng học hỏi.

Đoạn B: Nhưng hệ thống nhận thức phức tạp này thực sự hoạt động như thế nào? Các nhà nghiên cứu đang xem xét một số chiến lược mọi người dùng để định hướng trong không gian: dẫn đường (guidance), tích hợp đường đi (path integration) và theo dõi lộ trình (route following)… Ví dụ, bạn đến New York lần đầu… Đột nhiên, đã đến lúc quay lại nhà ga. Nhưng bằng cách nào?

Đoạn C: Nếu bạn hỏi người qua đường… Một người định hướng bằng một địa danh nổi bật sẽ chỉ về phía nam: “Nhìn xuống kia. Thấy tòa nhà MetLife cao và rộng không? Hướng về phía đó – nhà ga ở ngay bên dưới.” Các nhà thần kinh học gọi cách tiếp cận này là “dẫn đường” (guidance), nghĩa là một địa danh có thể nhìn thấy từ xa đóng vai trò là dấu hiệu cho điểm đến của một người.

Đoạn D: Một cư dân thành phố khác có thể nói: “Bạn nhớ đã đi qua những nơi nào?… Đi về phía cuối Công viên Trung tâm, sau đó đi bộ xuống Nhà thờ St. Patrick…” Trong trường hợp này, bạn được chỉ về phía địa điểm gần nhất bạn nhớ, và bạn nhắm đến nó… Bộ não của bạn đang cộng gộp các chặng riêng lẻ của chuyến đi thành một báo cáo tiến độ tích lũy (cumulative progress report). Các nhà nghiên cứu gọi chiến lược này là “tích hợp đường đi” (path integration). Nhiều loài động vật dựa chủ yếu vào tích hợp đường đi… Kiến sa mạc thuộc chi Cataglyphis sử dụng phương pháp này… Chúng ghi nhận hướng chung mà chúng đến và lần theo dấu vết… Ngay cả khi một nhà khoa học nhấc một con kiến lên và đặt nó ở một vị trí hoàn toàn khác, con côn trùng vẫn bướng bỉnh tiến theo hướng đã xác định ban đầu cho đến khi nó đi “ngược lại” hết quãng đường nó đã lang thang…

Đoạn E: Dù là cố gắng quay lại tổ kiến hay nhà ga, bất kỳ động vật nào sử dụng tích hợp đường đi đều phải theo dõi chuyển động của chính mình… Khi bạn di chuyển, não thu thập dữ liệu từ môi trường – hình ảnh, âm thanh, mùi, ánh sáng… Tháp chuông nhà thờ, xúc xích xèo xèo… tất cả đại diện cho những bức ảnh chụp nhanh của những thời điểm quan trọng đáng nhớ (memorable junctures) trong hành trình của bạn.

Đoạn F: Ngoài dẫn đường và tích hợp đường đi, chúng ta sử dụng phương pháp thứ ba… Một nhân viên văn phòng… có thể nói: “Đi thẳng xuống Đại lộ 5, rẽ trái ở đường 47… đi qua lối đi dưới tòa nhà Helmsley…” Chiến lược này, gọi là theo dõi lộ trình (route following), sử dụng các địa danh như tòa nhà và tên đường, cộng với các chỉ dẫn… để đến các điểm trung gian. Theo dõi lộ trình chính xác hơn… nhưng nếu bạn quên chi tiết và rẽ sai, cách duy nhất để phục hồi là quay lại (backtrack) cho đến khi bạn đến một điểm quen thuộc… Chiến lược này thực sự thách thức bộ não. Chúng ta phải giữ tất cả các địa danh và chỉ dẫn trung gian trong đầu. Nó là phương pháp chi tiết nhất và do đó đáng tin cậy nhất, nhưng nó có thể bị phá hỏng bởi những sai sót trí nhớ thông thường. Với tích hợp đường đi, trí nhớ nhận thức của chúng ta ít bị gánh nặng hơn… Tuy nhiên, mọi người thường chọn đưa ra chỉ dẫn theo dõi lộ trình…

Đoạn G: Bản đồ đường đi hay Ẩn dụ?… Các nhà sinh học thần kinh và tâm lý học nhận thức gọi phần trí nhớ kiểm soát định vị là “bản đồ nhận thức” (cognitive map). Ẩn dụ bản đồ là cách dễ nhất để kiểm tra. Tuy nhiên, khái niệm về một bản đồ theo nghĩa đen trong đầu chúng ta có thể gây hiểu lầm; ngày càng nhiều nghiên cứu ngụ ý rằng bản đồ nhận thức chủ yếu là một ẩn dụ. Nó có thể giống như một cấu trúc phân cấp của các mối quan hệ hơn.

Tổng hợp từ vựng quan trọng (Key Vocabulary)

Đáp án & Giải thích chi tiết (Answers & Explanations)

1. B (Path integration)

• Câu hỏi: Split the route up into several smaller parts. (Chia lộ trình thành nhiều phần nhỏ hơn).
• Vị trí: Đoạn D: “Adding together the individual legs of your trek…” (Cộng gộp các chặng riêng lẻ của chuyến đi).
• Giải thích: “Individual legs” tương đương với “smaller parts”. Đây là đặc điểm của Path integration.

2. C (Route following)

• Câu hỏi: When mistakes are made, a person needs to go back. (Khi mắc lỗi, một người cần phải quay lại).
• Vị trí: Đoạn F: “…if you forget the details and take a wrong turn, the only way to recover is to backtrack until you reach a familiar spot…”
• Giải thích: “Backtrack” nghĩa là quay lại (go back). Đây là hạn chế của Route following.

3. A (Guidance)

• Câu hỏi: Find a building that can be seen from far away. (Tìm một tòa nhà có thể nhìn thấy từ xa).
• Vị trí: Đoạn C: “…a landmark visible from a distance serves as the marker…”
• Giải thích: “Visible from a distance” tương đương “seen from far away”.

4. C (Route following)

• Câu hỏi: Recall all the details along the way. (Nhớ lại tất cả các chi tiết dọc đường).
• Vị trí: Đoạn F: “We have to keep all the landmarks and intermediate directions in our head.”
• Giải thích: Phải nhớ (keep in our head) tất cả các địa danh và chỉ dẫn.

5. B (Path integration)

• Câu hỏi: Memorize the buildings that you have passed by. (Ghi nhớ các tòa nhà mà bạn đã đi qua).
• Vị trí: Đoạn D: “In this case, you are pointed toward the most recent place you recall… retracing your path.”
• Giải thích: Path integration dựa trên việc nhớ lại các điểm đã qua (“most recent place you recall”, “retracing your path”). Trong ví dụ đoạn D, người ta nhớ lại các địa điểm đã qua (Central Park, St. Patrick’s Cathedral) để định hướng. Lưu ý: Đoạn F (Route following) cũng dùng landmarks, nhưng đoạn D nhấn mạnh vào việc “nhớ lại cái đã qua” (recall passing) để cộng gộp hành trình.

6. C (Continues to move according to the original orientation)

• Câu hỏi: Kiến Cataglyphis phản ứng thế nào nếu bị đưa đến địa điểm khác?
• Vị trí: Đoạn D: “the insect stubbornly proceeds in the originally determined direction”
• Giải thích: Nó vẫn bướng bỉnh đi theo hướng đã xác định ban đầu.

7. B (Dependent on memory and reasoning)

• Câu hỏi: Tác giả nói gì về phương pháp Route following?
• Vị trí: Đoạn F: “The route following navigation strategy truly challenges the brain. We have to keep all the landmarks… It can be undone by routine memory lapses.”
• Giải thích: Nó thách thức não bộ (reasoning) và phụ thuộc vào việc nhớ chi tiết (memory). Lưu ý: Đáp án A (directions) đúng 1 phần nhưng B bao quát bản chất “thách thức não bộ” mà tác giả nhấn mạnh.

8. D (It is managed by a portion of our memory)

• Câu hỏi: Điều nào đúng về “bản đồ nhận thức”?
• Vị trí: Đoạn G: “call the portion of our memory that controls navigation a ‘cognitive map’.”
• Giải thích: Nó là phần trí nhớ kiểm soát việc định vị.

9. TRUE

• Câu hỏi: Định vị sinh học thì linh hoạt.
• Vị trí: Đoạn A: “The human positioning system is flexible and capable of learning.”
• Giải thích: Thông tin trùng khớp hoàn toàn.

10. NOT GIVEN

• Câu hỏi: Côn trùng có nhiều cách định vị giống với nhiều loài động vật khác.
• Vị trí: Đoạn D nhắc đến côn trùng dùng path integration, nhưng không nói chúng có “nhiều cách” (many ways) hay so sánh mức độ phổ biến với động vật khác.

11. TRUE

• Câu hỏi: Khi ai đó đi theo một lộ trình, họ thu thập thông tin tri giác toàn diện trong tâm trí dọc đường đi.
• Vị trí: Đoạn E: “As you move, your brain gathers data from your environment – sights, sounds, smells…”
• Giải thích: Thu thập dữ liệu từ môi trường (comprehensive perceptual information) để xác định hướng đi. Đoạn E bổ sung cho ý về Path Integration và việc di chuyển nói chung.

12. FALSE

• Câu hỏi: Phương pháp Path integration yêu cầu trí nhớ cao hơn so với Route following.
• Vị trí: Đoạn F: “With path integration, our cognitive memory is less burdened… Route following… truly challenges the brain.”
• Giải thích: Bài đọc nói Path integration ít gánh nặng trí nhớ hơn (less burdened), còn Route following mới thách thức não bộ. Câu hỏi nói ngược lại.

13. FALSE

• Câu hỏi: Khi mọi người tìm đường, họ có một bản đồ chính xác trong đầu.
• Vị trí: Đoạn G: “Yet the notion of a literal map in our heads may be misleading… implies that the cognitive map is mostly a metaphor.”
• Giải thích: Bài đọc nói ý tưởng về một bản đồ thực sự (literal/exact map) là gây hiểu lầm, nó chỉ là ẩn dụ.

Bài đọc “How do we find our way?” là một tài liệu tuyệt vời để hiểu về sự giao thoa giữa sinh học và tâm lý học. Qua bài phân tích này, bạn đã học được cách phân biệt các chiến lược định vị khác nhau và hiểu rõ hơn về khả năng kỳ diệu của não bộ. Trung tâm ngoại ngữ ECE hy vọng bài giải chi tiết này sẽ giúp bạn tự tin hơn trong việc xử lý các bài đọc học thuật phức tạp trong kỳ thi IELTS. Hãy tiếp tục khám phá và đừng ngại “lạc lối” để tìm ra những con đường tri thức mới nhé!

Đoàn Nương

Tôi là Đoàn Nương - Giám đốc trung tâm ngoại ngữ ECE. Tôi hiện đang là giảng viên của khoa ngôn ngữ các nước nói tiếng Anh - Trường Đại Học Quốc Gia Hà Nội. Tôi đã có 19 năm kinh nghiệm giảng dạy IELTS và 15 năm là giảng viên Đại Học. Tôi mong muốn đưa ECE trở thành trung tâm ngoại ngữ cho tất cả mọi người, mang tới cho học viên môi trường học tập tiếng Anh chuyên nghiệp và hiệu quả.