Consecutive and Simultaneous Translation IELTS Reading: Dịch chuẩn & Giải chi tiết

Đằng sau những hội nghị cấp cao hay các phiên tòa quốc tế, luôn có bóng dáng thầm lặng nhưng cực kỳ quan trọng của các phiên dịch viên. Công việc của họ đòi hỏi sự tập trung cao độ và những kỹ năng xử lý thông tin phi thường. Bài đọc “Consecutive and Simultaneous Translation sẽ giúp bạn hiểu hơn về chủ đề này.

Các bạn hãy cùng ECE dịch nghĩa bài đọc, học từ vựng chuyên ngành Ngôn ngữ học và giải mã chi tiết từng cạm bẫy trong bộ câu hỏi ngay dưới đây nhé!

Thông tin bài đọc & Câu hỏi

CONSECUTIVE AND SIMULTANEOUS TRANSLATION

A. When people are faced with a foreign-language barrier, the usual way around it is to find someone to interpret or translate for them. The term ‘translation’, is the neutral term used for all tasks where the meaning of expressions in one language (the source language) is turned into the meaning of another (the ‘target’ language), whether the medium is spoken, written, or signed. In specific professional contexts, however, a distinction is drawn between people who work with the spoken or signed language (interpreters), and those who work with the written language (translators). There are certain tasks that blur this distinction, as when source speeches turned into target writing. But usually the two roles are seen as quite distinct, and it is unusual to find one person who is equally happy with both occupations. Some writers on translation, indeed, consider the interpreting task to be more suitable for extrovert personalities, and the translating task for introverts.

B. Interpreting is today widely known from its use in international political life. When senior ministers from different language backgrounds meet, the television record invariably shows a pair of interpreters hovering in the background. At major conferences, such as the United Nations General Assembly, the presence of headphones is a clear indication that a major linguistic exercise is taking place. In everyday circumstances, interpreters are frequently needed, especially in cosmopolitan societies formed by new reiterations of immigrants and Gastarbeiter. Often, the business of law courts, hospitals, local health clinics, classrooms, or industrial tribunals cannot be carried on without the presence of an interpreter. Given the importance and frequency of this task, therefore, it is remarkable that so little study has been made of what actually happens when interpreting takes place, and of how successful an exercise it is.

C. There are two main kinds of oral translation – consecutive and simultaneous. In consecutive translation the translating starts after the original speech or some part of it has been completed. Here the interpreter’s strategy and the final results depend, to a great extent on the length of the segment to be translated. If the segment is just a sentence or two the interpreter closely follows the original speech. As often as not, however, the interpreter is expected to translate a long speech which has lasted for scores of minutes or even longer. In this case he has to remember a great number of messages, and keep them in mind until he begins his translation. To make this possible the interpreter has to take notes of the original messages, various systems of notation having been suggested for the purpose. The study of, and practice in, such notation is the integral part of the interpreter’s training as are special exercises to develop his memory.

D. Doubtless the recency of developments in the field partly explains this neglect. One procedure, consecutive interpreting, is very old — and presumably dates from the Tower of Babel! Here, the interpreter translates after the speaker has finished speaking. This approach is widely practiced in informal situations, as well as in committees and small conferences. In larger and more formal settings, however, it has been generally replaced by simultaneous interpreting — a recent development that arose from the availability of modern audiological equipment and the advent of increased international interaction following the Second World War.

E. Of the two procedures, it is the second that has attracted most interest, because of the complexity of the task and the remarkable skills required. In no other context of human communication is anyone routinely required to listen and speak at the same time, preserving an exact semantic correspondence between the two modes. Moreover, there is invariably a delay of a few words between the stimulus and the response, because of the time it takes to assimilate what is being said in the source language and to translate it into an acceptable form in the target language. This ‘ear-voice span’ is usually about 2 or 3 seconds, but it may be as much as 10 seconds or so, if the text is complex. The brain has to remember what has just been said, attend to what is currently being said, and anticipate the construction of what is about to be said. As you start a sentence you are taking a leap in the dark, you are mortgaging your grammatical future; the original sentence may suddenly be turned in such a way that your translation of its end cannot easily be reconciled with your translation of its start. Great nimbleness is called for.

F. How it is all done is not at all clear. That it is done at all is a source of some wonder, given the often lengthy periods of interpreting required, the confined environment of an interpreting booth, the presence of background noise, and the awareness that major decisions may depend upon the accuracy of the work. Other considerations such as cultural background also make it aim to pay full attention to the backgrounds of the authors and the recipients and to take into account differences between source and target language.

G. Research projects have now begun to look at these factors – to determine, for example, how far successful interpreting is affected by poor listening conditions or the speed at which the source language is spoken. It seems that an input speed of between 100 and 120 words per minute is a comfortable rate for interpreting, with an upper limit of around 200 w.p.m. But even small increases in speed can dramatically affect the accuracy of output. In one controlled study, when speeds were gradually increased in a series of stages from 95 to 164 w.p.m., the ear-voice span also increased with each stage, and the amount correctly interpreted showed a clear decline. Also, as the translating load increases, not only are there more errors of commission (mistranslations, cases of vagueness replacing precision), there are also more errors of omission, as words and segments of meaning are filtered out. These are important findings, given the need for accuracy in international communication. What is needed is a more detailed identification of the problem areas, and of the strategies speakers, listeners, and interpreters use to solve them. There is an urgent need to expand what has so far been one of the most neglected fields of communication research.

Questions

Questions 1-5 Choose the correct letter, A, B, C or D. Write your answers in boxes 1-5 on your answer sheet.

1. In which way does author state translation at the beginning of the passage?

A. abstract and concrete meaning

B. general and specific meaning

C. several examples of translation’s meaning

D. different meaning in various profession

2. Application of headphone in a UN conference tells us that:

A. TV show is being conducted

B. radio program is on the air

C. two sides are debating

D. language practice is in the process

3. In the passage, what is the author’s purpose in citing the Tower of Babel?

A. interpreting secret is stored in the Tower

B. interpreter emerged exactly from time of Tower of Babel

C. consecutive interpreting has a long history

D. consecutive interpreting should be abandoned

4. About simultaneous interpreting, which of the following is TRUE?

A. it is an old and disposable interpretation method

B. it doesn’t need outstanding professional ability

C. it relies on professional equipment

D. it takes less than two seconds ear-voice span

5. In consecutive translation, if the section is longer than expected, what would an interpreter most probably do?

A. he or she has to remember some parts ahead

B. he or she has to break them down first

C. he or she has to respond as quickly as possible

D. he or she has to remember all parts ahead

Questions 6-9 Complete the following summary of the paragraphs of Reading Passage, using NO MORE THAN TWO WORDS OR A NUMBER from the Reading Passage for each answer. Write your answers in boxes 6-9.

The cycle from ear to voice normally lasts about 6 ________, which depends on the sophistication of paper, for example, it could go up to 7 ________ sometimes. When experts took close research on affecting elements, they found appropriate speaking speed is somehow among 8 ________ w.p.m. In a specific experiment, the accuracy of interpretation dropped while the ear-voice span speed increased between 95 to 164 w.p.m. However, the maximum speed was about 9 ________ w.p.m.

Questions 10-13 Choose FOUR correct letters. Write your answers in boxes 10-13 on your answer sheet.

Which FOUR of the following are the factors that affect interpreting?

A. mastery in structure and grammar of sentence in the script

B. speed of incoming sound source

C. noisy of background

D. emotional states of interpreter

E. culture of different backgrounds

F. understanding the significance of being precise

G. upper volume limit of speakers

Dịch nghĩa bài đọc hoàn chỉnh

DỊCH ĐUỔI VÀ DỊCH CABIN (ĐỒNG THỜI)

A. Khi mọi người phải đối mặt với rào cản ngoại ngữ, cách giải quyết thông thường là tìm một người phiên dịch (interpret) hoặc biên dịch (translate) cho họ. Thuật ngữ ‘dịch thuật’ (translation) là thuật ngữ trung lập được sử dụng cho tất cả các nhiệm vụ trong đó ý nghĩa của các biểu đạt bằng một ngôn ngữ (ngôn ngữ nguồn) được chuyển thành ý nghĩa của một ngôn ngữ khác (ngôn ngữ ‘đích’), cho dù phương tiện đó là nói, viết hay ký hiệu. Tuy nhiên, trong các bối cảnh nghề nghiệp cụ thể, người ta vạch ra sự phân biệt giữa những người làm việc với ngôn ngữ nói hoặc ngôn ngữ ký hiệu (phiên dịch viên – interpreters) và những người làm việc với ngôn ngữ viết (biên dịch viên – translators). Có một số nhiệm vụ làm mờ đi ranh giới này, chẳng hạn như khi các bài phát biểu nguồn được chuyển thành văn bản đích. Nhưng thông thường, hai vai trò này được coi là khá riêng biệt và thật hiếm khi tìm thấy một người cảm thấy thoải mái với cả hai công việc. Thậm chí, một số nhà văn viết về dịch thuật cho rằng công việc phiên dịch phù hợp hơn với những người có tính cách hướng ngoại, và công việc biên dịch phù hợp với những người hướng nội.

B. Ngày nay, nghề phiên dịch được biết đến rộng rãi thông qua việc sử dụng nó trong đời sống chính trị quốc tế. Khi các bộ trưởng cấp cao có nền tảng ngôn ngữ khác nhau gặp gỡ, các bản ghi hình truyền hình luôn cho thấy một cặp phiên dịch viên lảng vảng ở phía sau. Tại các hội nghị lớn, chẳng hạn như Đại hội đồng Liên Hợp Quốc, sự hiện diện của những chiếc tai nghe là một dấu hiệu rõ ràng cho thấy một bài tập/hoạt động ngôn ngữ lớn (linguistic exercise) đang diễn ra. Trong hoàn cảnh hàng ngày, phiên dịch viên thường xuyên được cần đến, đặc biệt là trong các xã hội đa văn hóa (cosmopolitan) được hình thành bởi những làn sóng nhập cư mới và những công nhân khách quan (Gastarbeiter). Thường thì công việc của tòa án, bệnh viện, phòng khám sức khỏe địa phương, lớp học hoặc tòa án công nghiệp không thể tiếp tục nếu không có mặt phiên dịch viên. Do tầm quan trọng và tần suất của nhiệm vụ này, thật đáng ngạc nhiên khi lại có quá ít nghiên cứu được thực hiện về những gì thực sự diễn ra khi phiên dịch, và mức độ thành công của hoạt động này.

C. Có hai loại hình dịch miệng chính – dịch đuổi (consecutive) và dịch đồng thời/cabin (simultaneous). Trong dịch đuổi, việc dịch bắt đầu sau khi bài phát biểu gốc hoặc một phần của nó đã hoàn thành. Ở đây, chiến lược của phiên dịch viên và kết quả cuối cùng phụ thuộc rất lớn vào độ dài của phân đoạn cần dịch. Nếu phân đoạn chỉ dài một hoặc hai câu, phiên dịch viên sẽ theo sát bài phát biểu gốc. Tuy nhiên, thông thường thì phiên dịch viên phải dịch một bài phát biểu dài kéo dài hàng chục phút hoặc thậm chí lâu hơn. Trong trường hợp này, anh ta phải nhớ một số lượng lớn các thông điệp và ghi nhớ chúng cho đến khi bắt đầu dịch. Để làm được điều này, phiên dịch viên phải ghi chú lại các thông điệp gốc, nhiều hệ thống ký hiệu (notation) khác nhau đã được đề xuất cho mục đích này. Việc nghiên cứu và thực hành ký hiệu như vậy là một phần không thể thiếu trong quá trình đào tạo phiên dịch viên cũng như các bài tập đặc biệt để phát triển trí nhớ của anh ta.

D. Không nghi ngờ gì nữa, sự mới mẻ của những bước phát triển trong lĩnh vực này phần nào giải thích cho sự bỏ bê (ít nghiên cứu) đó. Một quy trình, dịch đuổi, đã có từ rất lâu – và có lẽ bắt nguồn từ thời Tháp Babel! Tại đây, phiên dịch viên sẽ dịch sau khi người nói đã nói xong. Cách tiếp cận này được thực hành rộng rãi trong các tình huống không trang trọng, cũng như trong các ủy ban và hội nghị nhỏ. Tuy nhiên, trong những môi trường lớn hơn và trang trọng hơn, nó thường được thay thế bằng dịch đồng thời (dịch cabin) – một sự phát triển gần đây phát sinh từ sự sẵn có của thiết bị thính học hiện đại và sự ra đời của tương tác quốc tế ngày càng tăng sau Thế chiến thứ hai.

E. Trong hai quy trình, quy trình thứ hai mới là quy trình thu hút nhiều sự chú ý nhất, bởi tính phức tạp của nhiệm vụ và những kỹ năng đáng kinh ngạc mà nó đòi hỏi. Không có bối cảnh giao tiếp nào khác của con người mà ở đó bất kỳ ai cũng phải thường xuyên lắng nghe và nói cùng một lúc, mà vẫn bảo tồn được sự tương ứng chính xác về mặt ngữ nghĩa (semantic) giữa hai phương thức. Hơn nữa, luôn có sự chậm trễ một vài từ giữa kích thích và phản hồi, do mất thời gian để tiếp thu những gì đang được nói bằng ngôn ngữ nguồn và dịch nó sang một hình thức có thể chấp nhận được trong ngôn ngữ đích. ‘Khoảng cách tai-giọng’ (ear-voice span) này thường vào khoảng 2 hoặc 3 giây, nhưng nó có thể lên tới 10 giây hoặc hơn nếu văn bản phức tạp. Não bộ phải nhớ những gì vừa được nói, chú ý đến những gì đang được nói, và dự đoán cấu trúc của những gì sắp được nói. Khi bạn bắt đầu một câu, bạn đang thực hiện một bước nhảy trong bóng tối, bạn đang cầm cố (mortgaging) tương lai ngữ pháp của mình; câu gốc có thể đột ngột bị đảo ngược theo cách mà bản dịch phần cuối của nó không thể dễ dàng dung hòa với bản dịch phần đầu của nó. Đòi hỏi sự nhanh nhẹn vô cùng lớn.

F. Quá trình này được thực hiện như thế nào hoàn toàn không rõ ràng. Việc nó được thực hiện nói chung là nguồn gốc của một số sự ngạc nhiên, xét đến khoảng thời gian phiên dịch thường kéo dài, môi trường chật hẹp của một bốt phiên dịch (booth), sự hiện diện của tiếng ồn xung quanh, và nhận thức rằng những quyết định lớn có thể phụ thuộc vào độ chính xác của công việc. Các cân nhắc khác chẳng hạn như nền tảng văn hóa cũng khiến người ta phải chú ý đầy đủ đến nền tảng của tác giả và người nhận, đồng thời tính đến sự khác biệt giữa ngôn ngữ nguồn và ngôn ngữ đích.

G. Các dự án nghiên cứu hiện đã bắt đầu xem xét những yếu tố này – để xác định, ví dụ, mức độ thành công của việc phiên dịch bị ảnh hưởng như thế nào bởi điều kiện lắng nghe kém hoặc tốc độ nói của ngôn ngữ nguồn. Có vẻ như tốc độ đầu vào từ 100 đến 120 từ mỗi phút (w.p.m) là mức độ thoải mái để phiên dịch, với giới hạn trên khoảng 200 w.p.m. Nhưng ngay cả những gia tăng nhỏ về tốc độ cũng có thể ảnh hưởng đáng kể đến độ chính xác của đầu ra. Trong một nghiên cứu có kiểm soát, khi tốc độ được tăng dần theo từng giai đoạn từ 95 lên 164 w.p.m., khoảng cách tai-giọng cũng tăng theo từng giai đoạn, và lượng thông tin được phiên dịch chính xác cho thấy sự sụt giảm rõ rệt. Ngoài ra, khi khối lượng dịch tăng lên, không chỉ có nhiều lỗi do làm sai (errors of commission) hơn (dịch sai, các trường hợp dùng từ mơ hồ thay thế cho sự chính xác), mà còn có nhiều lỗi do bỏ sót (errors of omission) hơn, do các từ và phân đoạn ý nghĩa bị lọc bỏ. Đây là những phát hiện quan trọng, xét đến nhu cầu về sự chính xác trong giao tiếp quốc tế. Điều cần thiết là phải xác định chi tiết hơn về các lĩnh vực có vấn đề, cũng như các chiến lược mà người nói, người nghe và phiên dịch viên sử dụng để giải quyết chúng. Cấp thiết phải mở rộng lĩnh vực từ trước đến nay từng là một trong những lĩnh vực bị bỏ quên nhất của nghiên cứu giao tiếp.

Tổng hợp từ vựng học thuật quan trọng

• Distinction (n): Sự khác biệt, sự phân biệt.

• Extrovert / Introvert (n): Người hướng ngoại / Người hướng nội.

• Cosmopolitan (adj): Đa văn hóa, mang tính quốc tế.

• Notation (n): Ký hiệu, hệ thống ghi chú.

• Audiological (adj): Thuộc về thính học, âm thanh.

• Semantic (adj): Thuộc về ngữ nghĩa (của từ/câu).

• Assimilate (v): Tiếp thu, tiêu hóa (kiến thức, thông tin).

• Anticipate (v): Dự đoán, lường trước.

• Reconcile (v): Dung hòa, hòa giải (các mâu thuẫn).

• Nimbleness (n): Sự nhanh nhẹn, lanh lợi.

Đáp án bài đọc & giải thích chi tiết

Questions 1-5: Multiple Choice

1. B

Câu hỏi: Ở phần đầu đoạn văn, tác giả đã nêu về dịch thuật (translation) theo cách nào?

Giải thích: Đầu đoạn A, tác giả định nghĩa translation là một thuật ngữ trung lập (neutral term) dùng cho tất cả mọi phương tiện (nghĩa chung – general meaning). Ngay sau đó, tác giả viết “In specific professional contexts, however, a distinction is drawn…” (Tuy nhiên, trong bối cảnh nghề nghiệp cụ thể, có sự phân biệt…) và chia ra làm interpreters (phiên dịch nói) và translators (biên dịch viết) (nghĩa cụ thể – specific meaning). Do đó chọn B.

2. D

Câu hỏi: Việc sử dụng tai nghe trong hội nghị Liên Hợp Quốc cho chúng ta biết điều gì?

Giải thích: Đoạn B viết: “At major conferences, such as the United Nations General Assembly, the presence of headphones is a clear indication that a major linguistic exercise is taking place.” (sự hiện diện của tai nghe là dấu hiệu rõ ràng cho thấy một hoạt động ngôn ngữ đang diễn ra). “Linguistic exercise” khớp hoàn toàn với “language practice”. Chọn D.

3. C

Câu hỏi: Trong đoạn văn, mục đích của tác giả khi trích dẫn Tháp Babel là gì?

Giải thích: Đoạn D viết: “One procedure, consecutive interpreting, is very old — and presumably dates from the Tower of Babel!” (Một quy trình, dịch đuổi, đã rất cũ/có từ rất lâu – và có lẽ bắt nguồn từ thời Tháp Babel). Việc nhắc đến Tháp Babel chỉ để nhấn mạnh rằng dịch đuổi có một lịch sử rất lâu đời (has a long history). Chọn C.

4. C

Câu hỏi: Về dịch đồng thời (simultaneous interpreting), điều nào sau đây là ĐÚNG?

Giải thích: Đoạn D chỉ ra rằng dịch đồng thời là một sự phát triển gần đây phát sinh từ “the availability of modern audiological equipment” (sự sẵn có của các thiết bị thính học hiện đại). Điều này khớp với C: “it relies on professional equipment” (nó dựa vào thiết bị chuyên dụng). A sai vì nó mới phát triển; B sai vì đoạn E nói nó đòi hỏi kỹ năng đáng kinh ngạc; D sai vì span có thể lên tới 10s.

5. A

Câu hỏi: Trong dịch đuổi, nếu phần dịch dài hơn dự kiến, phiên dịch viên rất có thể sẽ làm gì?

Giải thích: Đoạn C mô tả khi bài phát biểu kéo dài hàng chục phút, “In this case he has to remember a great number of messages, and keep them in mind until he begins his translation.” (anh ta phải nhớ một số lượng lớn thông điệp và ghi nhớ chúng trong đầu trước khi bắt đầu dịch). Chọn A (remember some parts ahead).

Questions 6-9: Summary Completion

6. 2-3 SECONDS / 2 OR 3 SECONDS

Giải thích: Đoạn E mô tả khoảng thời gian trễ này: “This ‘ear-voice span’ is usually about 2 or 3 seconds…” (Khoảng cách tai-giọng này thường khoảng 2 hoặc 3 giây).

7. 10 SECONDS

Giải thích: Ngay câu tiếp theo của đoạn E: “…but it may be as much as 10 seconds or so, if the text is complex” (có thể lên tới 10 giây nếu văn bản phức tạp / sophistication of paper).

8. 100 TO 120

Giải thích: Đoạn G viết về tốc độ phù hợp: “It seems that an input speed of between 100 and 120 words per minute is a comfortable rate for interpreting…” (Tốc độ đầu vào từ 100 đến 120 w.p.m là mức độ thoải mái).

9. 200

Giải thích: Tiếp tục ở đoạn G: “…with an upper limit (maximum) of around 200 w.p.m.”

Questions 10-13: Multiple Choice (Chọn 4 đáp án)

Đáp án: B, C, E, F (Thứ tự điền không quan trọng)

Câu hỏi: Bốn yếu tố nào sau đây ảnh hưởng đến việc phiên dịch?

B (speed of incoming sound source – tốc độ nguồn âm thanh đầu vào): Đoạn G đề cập: “how far successful interpreting is affected by… the speed at which the source language is spoken.”

C (noisy of background – tiếng ồn xung quanh): Đoạn F chỉ ra sự ngạc nhiên khi họ làm việc được trong “the presence of background noise” (sự hiện diện của tiếng ồn xung quanh).

E (culture of different backgrounds – văn hóa từ các nền tảng khác nhau): Đoạn F đề cập: “Other considerations such as cultural background also make it aim to pay full attention…”

F (understanding the significance of being precise – hiểu được tầm quan trọng của việc chính xác): Đoạn F viết: “…and the awareness that major decisions may depend upon the accuracy of the work.” (nhận thức được rằng các quyết định lớn phụ thuộc vào độ chính xác).

(A, D, G không được đề cập trong bài).

Qua bài đọc “Consecutive and Simultaneous Translation”, chúng ta không chỉ hiểu thêm về những áp lực khủng khiếp mà các phiên dịch viên phải đối mặt, mà còn được tiếp xúc với hàng loạt cấu trúc câu ghép phức tạp đặc trưng của IELTS Reading. Hãy đặc biệt lưu ý cách tác giả sử dụng các từ đồng nghĩa (ví dụ: accuracy = precise, upper limit = maximum) để dễ dàng dò tìm đáp án trong dạng bài Summary Completion nhé. ECE chúc bạn ôn luyện thật tốt và nhanh chóng đạt được band điểm mong ước!

Đoàn Nương

Tôi là Đoàn Nương - Giám đốc trung tâm ngoại ngữ ECE. Tôi hiện đang là giảng viên của khoa ngôn ngữ các nước nói tiếng Anh - Trường Đại Học Quốc Gia Hà Nội. Tôi đã có 19 năm kinh nghiệm giảng dạy IELTS và 15 năm là giảng viên Đại Học. Tôi mong muốn đưa ECE trở thành trung tâm ngoại ngữ cho tất cả mọi người, mang tới cho học viên môi trường học tập tiếng Anh chuyên nghiệp và hiệu quả.