Cách học IELTS Speaking hiệu quả kèm lộ trình chi tiết

Bạn có cảm thấy kĩ năng Nói trong bài thi IELTS rất khó nhằn? Tại sao học mãi mà nói vẫn ngượng, không được tự tin? Hãy yên tâm, bạn không phải người duy nhất cảm thấy khó khăn để đạt điểm tốt trong phần thi IELTS Speaking.

Bài thi IELTS kiểm tra thí sinh bốn kĩ năng: Nghe, Đọc, Viết, Nói. Kĩ năng Nghe và Đọc thuộc bộ Receptive Skills (tạm dịch là bộ kĩ năng tiếp nhận), yêu cầu các bạn thí sinh xử lý dữ liệu (input) và nhận biết các thông tin đề cho. Kĩ năng Nói và Viết, ngược lại, thuộc bộ Productive Skills (tạm dịch là bộ kĩ năng chủ động), yêu cầu các bạn sử dụng được những kiến thức đã có (input) để hình thành bài nói hay bài viết thể hiện quan điểm, câu chuyện cá nhân (output). Có lẽ đó là lý do khiến các bạn thí sinh thường có xu hướng cảm thấy chật vật hơn để lên điểm ở hai kĩ năng Nói và Viết. 

Bài viết sau đây của trung tâm ngoại ngữ ECE sẽ chia sẻ tới các bạn những thông tin khái quát nhất về phần thi Nói trong bài thi IELTS, và đưa ra một vài lời khuyên giúp các bạn tự tin hơn trong quá trình ôn luyện.

1. Cấu trúc bài thi IELTS Speaking

Cấu trúc của bài thi IELTS Speaking

2. Các tiêu chí chấm điểm của phần thi IELTS Speaking

Speaking Band Descriptors (Nguồn: https://takeielts.britishcouncil.org/sites/default/files/ielts_speaking_band_descriptors.pdf)

Ban giám khảo sẽ chấm điểm thí sinh dựa trên 4 tiêu chí chính. Để giúp thí sinh tự đánh giá và cải thiện phần thi của mình, ECE xin đưa ra một số câu hỏi gợi ý, tóm tắt nội dung cốt lõi của từng tiêu chí. Thí sinh có thể dựa vào những câu hỏi này để tự kiểm tra phần trả lời, đồng thời điều chỉnh và luyện tập sao cho đáp ứng tốt nhất các yêu cầu của từng tiêu chí.

Tiêu chí 1: Fluency and Coherence (độ trôi chảy và mạch lạc)

• Bạn có thể nói dài được hay không trong mỗi lượt nói hay chỉ trả lời nhát gừng từng chữ một?
• Bạn có hay ấp úng không? Bạn ngập ngừng để tìm từ vựng hay tìm ý để nói?
• Các ý nhỏ trong chủ đề lớn mà bạn trình bày có liên hệ mật thiết đến nhau hay rời rạc?

Tiêu chí 2: Lexical Resource (từ vựng)

• Vốn từ của bạn ở nhiều chủ đề có rộng không?
• Bạn có sử dụng từ đúng ngữ cảnh không?
• Câu trả lời của bạn có các cụm từ cố định không? (Ví dụ: cụm động từ, thành ngữ, tục ngữ)
• Bạn có khả năng diễn đạt phong phú không hay chỉ đơn thuần lặp lại câu từ của câu hỏi và của những ý bạn đã nêu ở đằng trước?

Tiêu chí 3: Grammatical Range and Accuracy (ngữ pháp)

• Bạn có dùng nhiều cấu trúc câu không?
• Các câu của bạn có đúng ngữ pháp không?
• Nếu câu của bạn mắc lỗi ngữ pháp, điều đó có ảnh hưởng đến ý bạn muốn truyền tải không?
• Câu trả lời của bạn có mắc lỗi ngữ pháp hệ thống không? (một lỗi sai của một cấu trúc ngữ pháp bị lặp đi lặp lại nhiều lần)

Tiêu chí 4: Pronunciation (phát âm)

• Phát âm của bạn có rõ ràng, dễ nghe không? 
• Bạn có nhấn đúng trọng âm của từ và trọng âm của câu không? 
• Ngữ điệu của bạn có nhấn nhá đúng chỗ một cách tự nhiên không?

3. Thí sinh cần làm gì để phần thi ielts speaking đạt điểm cao?

Như các bạn đã thấy ở phần trên, bạn đáp ứng được càng nhiều các tiêu chí bài thi đưa ra, điểm của bạn càng cao. 

• Với những bạn đã thi và chưa ưng điểm của mình, các bạn nên xin breakdown điểm từ phía hội đồng thi để biết mình cần luyện thêm tiêu chí nào.
• Với những bạn đang ôn thi và lực học của các bạn từ khá trở lên, những bạn đã biết cấu trúc bài, đã có kĩ năng làm bài và có kĩ năng xử trí trong phòng thi với những tình huống “xịt keo cứng ngắc”, các bạn cần có một người đồng hành có kinh nghiệm để cùng ôn và chỉ ra cho các bạn đâu là điểm các bạn cần cải thiện. Người bạn đồng hành này có thể là bạn của các bạn, người đã thi và đã đạt điểm tốt. Hoặc người bạn đó đơn giản là các thầy cô giáo dạy tiếng Anh trên trường, ở trung tâm, hoặc các thầy cô gia sư cho bạn.    
• Với những bạn mới nhập môn IELTS Speaking, đang loay hoay không biết ôn từ đâu, bài thi thế nào, giám khảo sẽ hỏi gì mình, và mình cần làm gì…, các bạn không nên bị ám ảnh bởi việc mỗi một câu hỏi tiếng Anh đặt ra, bạn phải trả lời nó với mục tiêu 9.0 IELTS Speaking trong đầu, lại càng không nên chỉ học nói tiếng Anh để đi thi IELTS.

Cách học IELTS Speaking hiệu quả

Điều quan trọng hơn cả là các bạn có một chiến lược học rõ ràng, một môi trường học khích lệ các bạn cố gắng, và những người bạn học cùng chí hướng để bạn thoải mái học tiếng Anh như một công cụ giúp bạn thể hiện quan điểm cá nhân, thay vì cảm thấy ngại mỗi khi nói tiếng Anh như mình đang bị sai và mọi người đang phán xét mình.

4. Tư vấn lộ trình học IELTS Speaking

Bước 1: Xác định rõ trình độ hiện tại

Bạn có thể thi thử ở các kì thi trên trường nếu có, thi thử ở một vài địa điểm tổ chức thi thử IELTS uy tín, hoặc tham gia kì thi đánh giá năng lực đầu vào của các trung tâm luyện thi IELTS và nghe tư vấn từ họ.

Bước 2: Vạch rõ lộ trình học cá nhân hóa

Sau khi đã biết trình độ hiện tại của mình, bạn có thể tham khảo lộ trình được tư vấn tại trung tâm, hoặc tự vạch ra một lộ trình tùy theo nhu cầu về thời điểm thi và band điểm các bạn muốn đạt được.

Giả sử bạn chỉ có nhu cầu tự học tại nhà, bạn biết mình đang ở level 3.0 – 4.0, cần thi IELTS trong vòng 1 năm, aim band điểm 6.0 – 6.5, bạn cần nghiên cứu thật kĩ trong Band Descriptors để xác định rõ ràng như sau: 

• 4 tháng đầu: học để lên được band 4.0 – 5.0
• 4 tháng tiếp: học để lên được band 5.0 – 6.0
• 4 tháng còn lại: học để lên được band 6.0 – 6.5 

Tương ứng với từng band điểm aim của phạm vi 4 tháng, bạn quy chiếu với các yêu cầu của lần lượt từng tiêu chí chấm để tìm tài liệu phù hợp và học ôn.

Song, giả sử bạn có nhu cầu học IELTS tại trung tâm, bạn có thể tham khảo lộ trình mà trung tâm tư vấn. ECE cung cấp khóa học tiếng Anh IELTS với lộ trình học cá nhân hóa để giúp học viên tiến bộ và cải thiện điểm số.

5. Các phương pháp tự học IELTS speaking tại nhà

• Học hỏi từ câu trả lời mẫu của các thầy cô có điểm thi cao từ các trung tâm uy tín

Có nhiều nguồn cho các bạn đọc và xem các câu trả lời mẫu cho các chủ đề trong bài thi IELTS Speaking theo band, ví dụ từ các website giúp bạn chuẩn bị cho bài thi IELTS hay các video IELTS mock test trên Youtube. Bạn có thể dành thời gian đọc và rút ra cách người trả lời nghĩ ý, triển khai ý, và thể hiện quan điểm cá nhân theo từng chủ đề. 

• Học từ gợi ý của AI để cải thiện câu trả lời của mình

Các bạn có thể đặt lệnh cho các công cụ AI như Chat GPT hoặc Gemini rằng sau đây bạn sẽ trả lời một câu hỏi trong phần thi IELTS Speaking, hãy gợi ý một phiên bản tốt hơn của câu trả lời của bạn theo tiêu chí độ trôi chảy / từ vựng / ngữ pháp / phát âm. Bạn có thể đặt lệnh để các công cụ AI hướng gợi ý vào một band điểm cụ thể như: “Suggest vocabulary band 7.0 for my IELTS speaking answer above”.

• Ôn luyện cùng bạn có dự định thi

Phương pháp này đảm bảo bạn có một người đồng hành mà bạn quen biết và cả hai cùng có mục đích chung và hỗ trợ nhau trong lúc luyện nói. Hai bạn có thể lên lịch mỗi tuần hẹn nhau một đến hai buổi để cùng luyện những chủ đề mà cả hai cảm thấy khó khăn, cùng nhau tìm từ vựng và ý để nói, cũng như góp ý cho nhau khi luyện.

• Dành ra tối thiểu 2 phút mỗi ngày để tự luyện nói

Điều quan trọng nhất là bài thi IELTS cũng chỉ là một bài thi chuẩn hóa đánh giá năng lực ngoại ngữ của các bạn. Hướng tiếp cận việc học tiếng Anh để chuẩn bị cho một bài thi dường như đôi phần gây áp lực lên cho các bạn. Tại sao các bạn không thử tiếp cận với bài thi này bằng cách học tiếng Anh như một ngôn ngữ giúp các bạn chia sẻ, chuyện trò hằng ngày một cách thật thoải mái, tự nhiên? Lời khuyên cho các bạn là hãy sử dụng ngôn ngữ ít nhất 2 phút mỗi ngày để kể lại ngày của mình cho bạn mình nghe hoặc thuật lại những điều thú vị mà các bạn gặp trong ngày, từ đó tìm ra các lỗ hổng từ vựng để đọc thêm và lấy vốn. 

Như vậy, ECE đã cùng bạn điểm qua những thông tin khái quát của bài thi IELTS Speaking, cũng như những định hướng liên quan đến cách học IELTS Speaking hiệu quả. Nếu các bạn có thắc mắc, đừng ngại gửi câu hỏi về hòm mail của ECE theo địa chỉ info@ece.edu.vn hoặc gọi tới số hotline 0982166634 (cơ sở Trần Duy Hưng), 0971.217.556 (cơ sở Hoàng Minh Giám), hoặc 0384090708 (cơ sở Nguyễn Khánh Toàn) để được tư vấn. Chúc các bạn học tốt!

Đoàn Nương

Tôi là Đoàn Nương - Giám đốc trung tâm ngoại ngữ ECE. Tôi hiện đang là giảng viên của khoa ngôn ngữ các nước nói tiếng Anh - Trường Đại Học Quốc Gia Hà Nội. Tôi đã có 19 năm kinh nghiệm giảng dạy IELTS và 15 năm là giảng viên Đại Học. Tôi mong muốn đưa ECE trở thành trung tâm ngoại ngữ cho tất cả mọi người, mang tới cho học viên môi trường học tập tiếng Anh chuyên nghiệp và hiệu quả.