Dịch nghĩa, đáp án bài đọc Beyond The Blue Line IELTS Reading

Bài đọc Beyond the Blue Line đưa người đọc quay ngược thời gian về hơn 3.000 năm trước để giải mã một trong những kỳ tích vĩ đại nhất trong lịch sử nhân loại: cuộc bành trướng thuộc địa hóa Thái Bình Dương của người Lapita — tổ tiên xa xưa của các cộng đồng Polynesia ngày nay. Chỉ với những chiếc thuyền độc mộc đơn sơ và hoàn toàn không có la bàn hay thiết bị định vị, làm thế nào những nhà hàng hải thời kỳ đồ đá mới này có thể chinh phục hàng ngàn hòn đảo nằm rải rác trên vùng biển chiếm tới một phần ba diện tích địa cầu? Phát hiện khảo cổ học mang tính bước ngoặt tại đảo Éfaté cùng những kỹ thuật phân tích đồng vị hóa học và khí hậu cổ đại đã hé mở thế giới kỳ bí của những người mở đường này. Bài thi này thử thách thí sinh qua ba dạng câu hỏi: Hoàn thành đoạn tóm tắt có bảng từ cho sẵn (Summary Completion with a Box), trắc nghiệm 4 lựa chọn (Multiple Choice) và xác định thông tin Đúng/Sai/Không có trong bài (True/False/Not Given). Sau đây là phần giải mã chi tiết kèm bản dịch và tổng hợp các từ vựng học thuật trọng tâm giúp các bạn tìm hiểu rõ hơn về bài đọc này.

Nội dung bài đọc (Reading Passage)

Beyond the Blue Line

[Paragraph A] Much of the thrill of venturing to the far side of the world rests on the romance of difference. So one feels a certain sympathy for Captain James Cook on the day in 1778 that he “discovered” Hawaii. Then on his third expedition to the Pacific, the British navigator had explored scores of islands across the breadth of the sea, from lush New Zealand to the lonely wastes of Easter Island. This latest voyage had taken him thousands of miles north from the Society Islands to an archipelago so remote that even the old Polynesians back on Tahiti knew nothing about it. Imagine Cook’s surprise, then, when the natives of Hawaii came paddling out in their canoes and greeted him in a familiar tongue, one he had heard on virtually every mote of inhabited land he had visited. Marveling at the ubiquity of this Pacific language and culture, he later wondered in his journal: “How shall we account for this Nation spreading itself so far over this vast ocean?”

[Paragraph B] That question, and others that flow from it has tantalized inquiring minds for centuries: Who were these amazing seafarers? Where did they come from, starting more than 3,000 years ago? And how could a Neolithic people with simple canoes and no navigation gear manage to find, let alone colonize, hundreds of far-flung island specks scattered across an ocean that spans nearly a third of the globe? Answers have been slow in coming. But now a startling archaeological find on the island of Éfaté, in the Pacific nation of Vanuatu, has revealed an ancient seafaring people, the distant ancestors of today’s Polynesians, taking their first steps into the unknown. The discoveries there have also opened a window into the shadowy world of those early voyagers.

[Paragraph C] “What we have is a first- or second-generation site containing the graves of some of the Pacific’s first explorers,” says Spriggs, professor of archaeology at the Australian National University and co-leader of an international team excavating the site. It came to light only by luck. A backhoe operator, digging up topsoil on the grounds of a derelict coconut plantation, scraped open a grave – the first of dozens in a burial ground some 3,000 years old. It is the oldest cemetery ever found in the Pacific islands, and it harbors the bones of an ancient people archaeologists call the Lapita, a label that derives from a beach in New Caledonia where a landmark cache of their pottery was found in the 1950s.

[Paragraph D] They were daring blue-water adventurers who roved the sea not just as explorers but also as pioneers, bringing along everything they would need to build new lives – their families and livestock, taro seedlings and stone tools. Within the span of a few centuries, the Lapita stretched the boundaries of their world from the jungle-clad volcanoes of Papua New Guinea to the loneliest coral outliers of Tonga, at least 2,000 miles eastward in the Pacific. Along the way they explored millions of square miles of an unknown sea, discovering and colonizing scores of tropical islands never before seen by human eyes: Vanuatu, New Caledonia, Fiji, Samoa. It was their descendants, centuries later, who became the great Polynesian navigators we all tend to think of: the Tahitians and Hawaiians, the New Zealand Maori, and the curious people who erected those statues on Easter Island. But it was the Lapita who laid the foundation – who bequeathed to the island the language, customs, and cultures that their more famous descendants carried around the Pacific.

[Paragraph E] While the Lapita left a glorious legacy, they also left precious few clues about themselves. A particularly intriguing clue comes from chemical tests on the teeth of several skeletons. Then as now, the food and water you consume as a child deposits oxygen, carbon, strontium, and other elements in your still-forming adult teeth. The isotope signatures of these elements vary subtly from place to place, so that if you grow up in, say, Buffalo, New York, then spend your adult life in California, tests on the isotopes in your teeth will always reveal your eastern roots. Isotope analysis indicates that several of the Lapita buried on Éfaté didn’t spend their childhoods here but came from somewhere else. And while isotopes can’t pinpoint their precise island of origin, this much is clear: At some point in their lives, these people left the villages of their birth and made a voyage by seagoing canoe, never to return. DNA teased from these ancient bones may also help answer one of the most puzzling questions in Pacific anthropology: Did all Pacific islanders spring from one source or many? Was there only one outward migration from a single point in Asia, or several from different points? “This represents the best opportunity we’ve had yet,” says Spriggs, “to find out who the Lapita actually were, where they came from, and who their closest descendants are today.”

[Paragraph F] There is one stubborn question for which archaeology has yet to provide any answers: How did the Lapita accomplish the ancient equivalent of a moon landing, many times over? No one has found one of their canoes or any rigging, which could reveal how the canoes were sailed. Nor do the oral histories and traditions of later Polynesians offer any insights. “All we can say for certain is that the Lapita had canoes that were capable of ocean voyages, and they had the ability to sail them,” says Geoff Irwin, a professor of archaeology at the University of Auckland and an avid yachtsman. Those sailing skills, he says, were developed and passed down over thousands of years by earlier mariners who worked their way through the archipelagoes of the western Pacific making short crossings to islands within sight of each other. The real adventure didn’t begin, however, until their Lapita descendants neared the end of the Solomons chain, for this was the edge of the world. The nearest landfall, the Santa Cruz Islands, is almost 230 miles away, and for at least 150 of those miles, the Lapita sailors would have been out of sight of land, with empty horizons on every side.

[Paragraph G] The Lapita’s thrust into the Pacific was eastward, against the prevailing trade winds, Irwin notes. Those nagging headwinds, he argues, may have been the key to their success. “They could sail out for days into the unknown and reconnoiter, secure in the knowledge that if they didn’t find anything, they could turn about and catch a swift ride home on the trade winds. It’s what made the whole thing work.” Once out there, skilled seafarers would detect abundant leads to follow to land: seabirds and turtles, coconuts and twigs carried out to sea by the tides and the afternoon pileup of clouds on the horizon that often betokens an island in the distance. All this presupposes one essential detail, says Atholl Anderson, professor of prehistory at the Australian National University and, like Irwin, a keen yachtsman: that the Lapita had mastered the advanced art of tacking into the wind. “And there’s no proof that they could do any such thing,” Anderson says. “There has been this assumption that they must have done so, and people have built canoes to re-create those early voyages based on that assumption. But nobody has any idea what their canoes looked like or how they were rigged.”

[Paragraph H] However they did it, the Lapita spread themselves a third of the way across the Pacific, then called it quits for reasons known only to them. Ahead lay the vast emptiness of the central Pacific, and perhaps they were too thinly stretched to venture farther. They probably never numbered more than a few thousand in total, and in their rapid migration eastward they encountered hundreds of islands – more than 300 in Fiji alone. Supplied with such an embarrassment of riches, they could settle down and enjoy what for a time was Earth’s last Edens.

[Paragraph I] Rather than give all the credit to human skill and daring, Anderson invokes the winds of change. El Niño, the same climate disruption that affects the Pacific today, may have helped scatter the first settlers to the ends of the ocean, Anderson suggests. Climate data obtained from slow-growing corals around the Pacific and from lake-bed sediments in the Andes of South America point to a series of unusually frequent El Niño around the time of the Lapita expansion, and again between 1,600 and 1,200 years ago, when the second wave of pioneer navigators made their voyages farther east, to the remotest corners of the Pacific. By reversing the regular east-to-west flow of the trade winds for weeks at a time, these “super El Niño” might have sped the Pacific’s ancient mariners on long, unplanned voyages could have been key to launching Polynesians across the wide expanse of open water between Tonga, where the Lapita stopped, and the distant archipelagoes of eastern Polynesia. “Once they crossed that gap, they could island-hop throughout the region, and from the Marquesas, it’s mostly downwind to Hawaii,” Anderson says. It took another 400 years for mariners to reach Easter Island, which lies in the opposite direction – normally upwind. “Once again this was during a period of frequent El Niño activity.”

Questions

Questions 27–31: Summary Completion with a Box

Complete the summary with the list of words, A–L, below.

Write the correct letter, A–L, in boxes 27–31 on your answer sheet.

The question, arisen from Captain Cook’s expedition to Hawaii, and others derived from it, has fascinated researchers for a long time. However, a surprising archaeological find on Éfaté began to provide valuable information about the 27. _______________. On the excavating site, a 28. _______________ containing 29. _______________ of Lapita was uncovered. Later on, various researches and tests have been done to study the ancient people – Lapita and their 30. _______________. How could they manage to spread themselves so far over the vast ocean? All that is certain is that they were good at canoeing. And perhaps they could take well advantage of the trade wind. But there is no 31. _______________ of it.

List of Words:

A. bones

B. co-leader

C. descendents

D. international team

E. inquiring minds

F. proof

G. ancestors

H. early seafarers

I. pottery

J. assumption

K. horizons

L. grave

Questions 32–35: Multiple Choice

Choose the correct letter, A, B, C or D.

Write your answers in boxes 32–35 on your answer sheet.

32. The chemical tests indicate that

A. the elements in one’s teeth varied from childhood to adulthood.

B. the isotope signatures of the elements remain the same in different places.

C. the result of the study is not fascinating.

D. these chemicals can’t conceal one’s origin.

33. The isotope analysis from the Lapita

A. exactly locates their birth island.

B. reveals that the Lapita found the new place via straits.

C. helps researchers to find out answers about the islanders.

D. leaves more new questions for anthropologists to answer.

34. According to paragraph F, the offspring of Lapita

A. were capable of voyages to land that is not accessible to view.

B. were able to have the farthest voyage of 230 miles.

C. worked their way through the archipelagoes of the western Pacific.

D. fully explored the horizons.

35. Once out exploring the sea, the sailors

A. always found the trade winds unsuitable for sailing.

B. could return home with various clues.

C. sometimes would overshoot their home port and sail off into eternity.

D. would sail in one direction.

Questions 36–40: True / False / Not Given

Do the following statements agree with the information given in Reading Passage?

In boxes 36–40 on your answer sheet, write:

TRUE — if the statement agrees with the information

FALSE — if the statement contradicts the information

NOT GIVEN — if there is no information on this

36. The Lapita could canoe in the prevailing wind.

37. It was difficult for the sailors to find ways back, once they were out.

38. The reason why the Lapita stopped canoeing farther is still unknown.

39. The majority of the Lapita dwelled on Fiji.

40. The navigators could take advantage of El Niño during their forth voyages.

Dịch nghĩa bài đọc hoàn chỉnh

[Đoạn A] Phần lớn sự phấn khích khi dấn thân đến nửa bên kia của thế giới bắt nguồn từ vẻ lãng mạn của sự khác biệt. Do đó, người ta cảm thấy một sự đồng cảm sâu sắc với Thuyền trưởng James Cook vào cái ngày năm 1778 khi ông “khám phá” ra Hawaii. Trong chuyến hải trình thứ ba tới Thái Bình Dương, nhà hàng hải người Anh đã khảo sát hàng chục hòn đảo trải dài khắp chiều rộng của biển cả, từ New Zealand tươi tốt đến những vùng đất hoang vu cô quạnh của Đảo Phục Sinh. Chuyến đi mới nhất này đã đưa ông vượt hàng ngàn dặm về phía bắc từ Quần đảo Society đến một quần đảo hẻo lánh đến mức ngay cả những bậc cao niên Polynesia ở Tahiti cũng không hề hay biết. Hãy tưởng tượng sự ngạc nhiên tột độ của Cook khi người bản địa Hawaii chèo thuyền độc mộc ra đón và cất lời chào ông bằng một thứ ngôn ngữ quen thuộc — thứ tiếng mà ông đã nghe thấy ở hầu như mọi mảnh đất có người ở mà ông từng đặt chân tới. Kinh ngạc trước sự hiện diện khắp nơi của ngôn ngữ và văn hóa Thái Bình Dương này, sau đó ông đã tự hỏi trong nhật ký của mình: “Làm sao chúng ta có thể giải thích được việc một dân tộc lại phân tán rộng đến thế trên khắp đại dương bao la này?”

[Đoạn B] Câu hỏi đó, cùng những thắc mắc tiếp nối sau nó, đã thôi thúc những bộ óc tò mò suốt nhiều thế kỷ: Những nhà hàng hải phi thường này là ai? Họ xuất phát từ đâu từ hơn 3.000 năm trước? Và làm thế nào một cộng đồng người thời kỳ đồ đá mới với những chiếc thuyền đơn sơ, không có thiết bị định vị lại có thể tìm ra, chứ chưa nói đến việc thuộc địa hóa, hàng trăm hòn đảo nhỏ bé nằm rải rác trên một đại dương chiếm gần một phần ba diện tích địa cầu? Lời giải đáp đã đến rất chậm chạp. Nhưng giờ đây, một phát hiện khảo cổ đáng kinh ngạc trên đảo Éfaté thuộc quốc gia Vanuatu ở Thái Bình Dương đã hé lộ hình bóng của một dân tộc đi biển cổ đại — tổ tiên xa xưa của người Polynesia ngày nay — khi họ đặt những bước chân đầu tiên vào vùng đất vô định. Những phát hiện ở đó cũng mở ra một cánh cửa nhìn vào thế giới mờ ảo của những nhà du hành tiên phong ấy.

[Đoạn C] “Những gì chúng tôi có là một di chỉ thuộc thế hệ thứ nhất hoặc thứ hai chứa mộ phần của một số nhà thám hiểm đầu tiên ở Thái Bình Dương,” Matthew Spriggs, giáo sư khảo cổ học tại Đại học Quốc gia Úc và là đồng trưởng nhóm quốc tế khai quật di chỉ, cho biết. Di chỉ này lộ diện hoàn toàn nhờ may mắn. Một người lái máy xúc khi đang đào lớp đất mặt trên mảnh đất của một đồn điền dừa bỏ hoang đã vô tình cào trúng một ngôi mộ — ngôi mộ đầu tiên trong số hàng chục ngôi mộ tại một nghĩa địa cổ khoảng 3.000 năm tuổi. Đây là nghĩa trang cổ nhất từng được tìm thấy trên các đảo Thái Bình Dương, lưu giữ hài cốt của một tộc người cổ đại mà các nhà khảo cổ gọi là người Lapita — tên gọi bắt nguồn từ một bãi biển ở New Caledonia, nơi tìm thấy một kho đồ gốm mang tính bước ngoặt của họ vào những năm 1950.

[Đoạn D] Họ là những nhà thám hiểm đại dương xanh táo bạo, rong ruổi trên biển không chỉ với tư cách là người khám phá mà còn là những người tiên phong mở cõi, mang theo mọi thứ cần thiết để xây dựng cuộc sống mới: gia đình, gia súc, mầm cây khoai môn và công cụ bằng đá. Trong vòng vài thế kỷ ngắn ngủi, người Lapita đã kéo dài ranh giới thế giới của họ từ những ngọn núi lửa phủ kín rừng rậm ở Papua New Guinea đến những đảo san hô hẻo lánh nhất của Tonga, cách ít nhất 2.000 dặm về phía đông Thái Bình Dương. Trên hành trình đó, họ đã khám phá hàng triệu dặm vuông biển cả vô danh, tìm ra và định cư trên hàng chục hòn đảo nhiệt đới chưa từng thấy trước mắt nhân loại: Vanuatu, New Caledonia, Fiji, Samoa. Chính hậu duệ của họ, nhiều thế kỷ sau, đã trở thành những nhà hàng hải Polynesia vĩ đại mà chúng ta thường nhắc tới: người Tahiti, người Hawaii, người Maori ở New Zealand và những người bí ẩn đã dựng nên các bức tượng khổng lồ trên Đảo Phục Sinh. Nhưng chính người Lapita mới là những người đặt nền móng — những người truyền lại cho các quần đảo thứ ngôn ngữ, phong tục và văn hóa mà những hậu duệ nổi tiếng hơn của họ đã mang đi khắp Thái Bình Dương.

[Đoạn E] Dù để lại một di sản rực rỡ, người Lapita lại để lại rất ít manh mối trực tiếp về bản thân họ. Một manh mối đặc biệt hấp dẫn đến từ các xét nghiệm hóa học trên răng của một số bộ xương. Thời xưa cũng như ngày nay, thức ăn và nguồn nước bạn hấp thụ khi còn nhỏ sẽ tích tụ oxy, carbon, stronti và các nguyên tố khác vào men răng trưởng thành đang hình thành. Dấu ấn đồng vị của các nguyên tố này biến đổi tinh tế tùy theo từng vùng địa lý; do đó, nếu bạn lớn lên ở Buffalo (New York) rồi sống phần đời trưởng thành tại California, các xét nghiệm đồng vị trong răng sẽ luôn vạch trần nguồn gốc miền đông của bạn. Phân tích đồng vị chỉ ra rằng một số cá thể Lapita chôn cất trên đảo Éfaté không trải qua tuổi thơ ở đây mà đến từ một nơi khác. Dù các đồng vị không thể chỉ đích danh hòn đảo xuất xứ của họ, có một điều chắc chắn rõ ràng: Tại một thời điểm nào đó trong đời, những con người này đã rời bỏ ngôi làng nơi mình chôn rau cắt rốn và thực hiện một chuyến hải trình bằng thuyền vượt biển mà không bao giờ quay trở lại. Phân tích DNA chiết xuất từ những bộ xương cổ này cũng có thể giúp giải đáp một trong những câu hỏi hóc búa nhất của nhân chủng học Thái Bình Dương: Liệu tất cả cư dân trên các đảo Thái Bình Dương bắt nguồn từ một cội nguồn hay nhiều nguồn khác nhau? Liệu chỉ có một làn sóng di cư từ một điểm duy nhất ở châu Á hay nhiều cuộc di cư từ các điểm khác nhau? “Đây là cơ hội tốt nhất mà chúng tôi từng có,” Spriggs nói, “để tìm ra người Lapita thực sự là ai, họ đến từ đâu và hậu duệ gần nhất của họ ngày nay là ai.”

[Đoạn F] Có một câu hỏi dai dẳng mà ngành khảo cổ học vẫn chưa thể đưa ra câu trả lời: Làm thế nào người Lapita có thể thực hiện thành công kỳ tích tương đương với việc hạ cánh lên mặt trăng thời cổ đại, mà lại thực hiện nhiều lần như vậy? Chưa ai tìm thấy chiếc thuyền độc mộc hay bất kỳ bộ dây buồm nào của họ — những thứ có thể hé lộ cách thức con thuyền vận hành trên biển. Lịch sử và truyền thống truyền miệng của những người Polynesia sau này cũng không cung cấp thêm manh mối nào. “Tất cả những gì chúng tôi có thể khẳng định chắc chắn là người Lapita sở hữu những chiếc thuyền có khả năng vượt đại dương và họ có năng lực điều khiển chúng,” Geoff Irwin, giáo sư khảo cổ học tại Đại học Auckland và là một tay đua du thuyền lão luyện, chia sẻ. Những kỹ năng đi biển đó, theo ông, đã được phát triển và truyền lại qua hàng ngàn năm bởi những người đi biển tiền bối — những người từng băng qua các quần đảo ở tây Thái Bình Dương bằng các chuyến vượt biển ngắn giữa các đảo nằm trong tầm mắt nhìn thấy nhau. Tuy nhiên, chuyến phiêu lưu thực sự chỉ bắt đầu khi hậu duệ Lapita của họ tiến gần tới điểm cuối của chuỗi quần đảo Solomon, bởi đây chính là “rìa mép của thế giới”. Điểm đất liền gần nhất — Quần đảo Santa Cruz — cách đó gần 230 dặm, và trong ít nhất 150 dặm hải trình đó, các thủy thủ Lapita hoàn toàn mất dấu đất liền, tứ phía chỉ là đường chân trời mênh mông trống rỗng.

[Đoạn G] Hướng tiến công của người Lapita vào Thái Bình Dương là hướng đông, ngược lại với hướng gió mậu dịch thịnh hành, Irwin lưu ý. Những cơn gió ngược dai dẳng đó, theo ông lập luận, có thể lại chính là chìa khóa then chốt cho sự thành công của họ. “Họ có thể giong buồm nhiều ngày vào vùng đất vô định để trinh sát và thám hiểm, hoàn toàn yên tâm với ý nghĩ rằng nếu không tìm thấy gì, họ chỉ việc quay mũi thuyền và nương theo gió mậu dịch để trở về nhà thật nhanh. Đó là cơ chế giúp toàn bộ kế hoạch vận hành an toàn.” Một khi ra khơi, những thủy thủ tài ba sẽ phát hiện vô số dấu hiệu dẫn lối vào đất liền: chim biển và rùa, dừa khô và cành cây trôi dạt theo thủy triều, và những đám mây tích tụ vào buổi chiều ở đường chân trời thường báo hiệu có một hòn đảo ở đằng xa. Tất cả những điều này đều giả định trước một chi tiết cốt tử, Atholl Anderson — giáo sư tiền sử học tại Đại học Quốc gia Úc và cũng là một thủy thủ đam mê du thuyền — nhận định: đó là người Lapita đã phải làm chủ nghệ thuật lái thuyền buồm chạy vát chéo ngược hướng gió (tacking). “Và chưa hề có bất kỳ bằng chứng nào cho thấy họ có thể làm được điều phi thường đó,” Anderson nói. “Người ta chỉ đang suy đoán rằng họ ắt hẳn phải làm được như vậy, và người ta đã đóng những chiếc thuyền mô phỏng lại các chuyến hải trình cổ xưa dựa trên giả định đó. Nhưng thực tế chưa ai biết thuyền của họ trông ra sao hay được chằng buộc cánh buồm như thế nào.”

[Đoạn H] Dù bằng cách nào đi nữa, người Lapita đã mở rộng địa bàn được một phần ba chiều dài Thái Bình Dương, rồi sau đó dừng bước vì những lý do chỉ có họ mới biết. Phía trước họ là khoảng không gian trống rỗng mênh mông của miền trung Thái Bình Dương, và có lẽ lực lượng của họ quá mỏng để tiếp tục mạo hiểm đi xa hơn. Tổng số lượng của họ có lẽ chưa bao giờ vượt quá vài ngàn người, và trong quá trình di cư nhanh chóng về phía đông, họ đã bắt gặp hàng trăm hòn đảo trù phú — hơn 300 đảo chỉ riêng tại Fiji. Được thiên nhiên ban tặng cả một kho của cải dồi dào đến choáng ngợp, họ có thể dừng bước định cư và tận hưởng những mảnh đất từng là những “vườn địa đàng” cuối cùng của Trái Đất trong một thời gian dài.

[Đoạn I] Thay vì quy toàn bộ công trạng cho kỹ năng và sự quả cảm của con người, Anderson viện dẫn đến những “cơn gió đổi thay”. Hiện tượng El Niño — sự gián đoạn khí hậu quen thuộc ảnh hưởng đến Thái Bình Dương ngày nay — có thể đã góp phần phân tán những người định cư đầu tiên tới các góc tận cùng của đại dương, Anderson gợi ý. Dữ liệu khí hậu thu thập từ các rạn san hô phát triển chậm quanh Thái Bình Dương và từ trầm tích lòng hồ trên dãy Andes ở Nam Mỹ chỉ ra một chuỗi hiện tượng El Niño xuất hiện với tần suất dày đặc bất thường vào khoảng thời gian người Lapita bành trướng, và lặp lại một lần nữa vào khoảng 1.600 đến 1.200 năm trước khi làn sóng thứ hai của các nhà hàng hải tiên phong thực hiện các chuyến đi xa hơn về phía đông, tới những góc xa xôi nhất của Thái Bình Dương. Bằng cách đảo ngược luồng gió mậu dịch thông thường từ đông sang tây trong nhiều tuần liên tiếp, những đợt “siêu El Niño” này có thể đã đẩy các thủy thủ cổ đại của Thái Bình Dương vào những chuyến hải trình dài ngoài dự tính, trở thành chìa khóa đưa người Polynesia vượt qua khoảng cách đại dương mênh mông giữa Tonga (nơi người Lapita dừng chân) và các quần đảo xa xôi ở đông Polynesia. “Một khi họ vượt qua khoảng trống đó, họ có thể nhảy cóc qua các đảo trong toàn vùng, và từ quần đảo Marquesas, việc giong buồm đến Hawaii phần lớn là xuôi chiều gió,” Anderson nói. Phải mất thêm 400 năm nữa các thủy thủ mới đặt chân tới Đảo Phục Sinh nằm ở hướng ngược lại — vốn thường là hướng ngược gió. “Một lần nữa, điều đó lại diễn ra đúng vào giai đoạn hiện tượng El Niño hoạt động với tần suất dày đặc.”

Tổng hợp từ vựng học thuật (Academic Vocabulary)

• Blue-water adventurers (phrase): Những nhà thám hiểm viễn dương (thám hiểm vùng biển sâu xa bờ).

• Neolithic people (n): Con người thời kỳ đồ đá mới.

• Isotope analysis / Isotope signatures (n): Phân tích đồng vị / Dấu ấn đồng vị hóa học.

• Pinpoint origin (collocation): Xác định chuẩn xác nguồn gốc/xuất xứ.

• Out of sight of land (idiom): Ngoài tầm mắt nhìn thấy đất liền (mênh mông giữa biển khơi).

• Prevailing trade winds (collocation): Các luồng gió mậu dịch thổi thịnh hành.

• Nagging headwinds (phrase): Những cơn gió thổi ngược hướng dai dẳng.

• Tacking into the wind (nautical term): Kỹ thuật lái thuyền buồm chạy vát chéo ngược chiều gió.

• An embarrassment of riches (idiom): Sự dồi dào, phong phú đến mức thừa mứa/bối rối khi lựa chọn.

• Island-hop (v): Nhảy cóc qua từng hòn đảo (di chuyển tuần tự từ đảo này sang đảo lân cận).

Gợi ý đáp án bài đọc Beyond The Blue Line

Questions 27–31: Summary Completion with a Box

27. Đáp án: H (early seafarers)

Dẫn chứng đoạn B: “But now a startling archaeological find on the island of Éfaté… has revealed an ancient seafaring people, the distant ancestors of today’s Polynesians… opened a window into the shadowy world of those early voyagers.”

Phân tích: Khám phá khảo cổ trên đảo Éfaté cung cấp dữ liệu giá trị về cộng đồng đi biển cổ đại (ancient seafaring people / early voyagers). Cụm từ đồng nghĩa hoàn toàn trong danh sách từ cho sẵn là early seafarers -> chọn H.

28. Đáp án: L (grave)

Dẫn chứng đoạn C: “A backhoe operator… scraped open a grave – the first of dozens in a burial ground some 3,000 years old. It is the oldest cemetery ever found in the Pacific islands…”

Phân tích: Tại địa điểm khai quật, một ngôi mộ (grave) chứa hài cốt cổ đã được cào mở ra -> chọn L.

29. Đáp án: A (bones)

Dẫn chứng đoạn C: “…and it harbors the bones of an ancient people archaeologists call the Lapita…”

Phân tích: Ngôi mộ chứa đựng xương cốt (bones) của người Lapita cổ đại -> chọn A.

30. Đáp án: C (descendents)

Dẫn chứng đoạn E: “…’to find out who the Lapita actually were, where they came from, and who their closest descendants are today.'”

Phân tích: Các nghiên cứu và phân tích DNA nhằm tìm hiểu người Lapita và hậu duệ ngày nay của họ (descendants / descendents) -> chọn C.

31. Đáp án: F (proof)

Dẫn chứng đoạn G: “…that the Lapita had mastered the advanced art of tacking into the wind. ‘And there’s no proof that they could do any such thing,’ Anderson says.”

Phân tích: Giả thuyết người Lapita tận dụng gió mậu dịch và chạy vát chéo ngược gió chưa hề có bất kỳ bằng chứng xác thực nào (no proof) -> chọn F.

Questions 32–35: Multiple Choice

32. The chemical tests indicate that -> Đáp án: D (these chemicals can’t conceal one’s origin.)

Dẫn chứng đoạn E: “…tests on the isotopes in your teeth will always reveal your eastern roots.”

Phân tích: Việc phân tích đồng vị lắng đọng trên men răng từ thuở nhỏ luôn làm lộ rõ nguồn gốc xuất xứ của một người, đồng nghĩa với việc các dấu vết hóa học này không thể che giấu được quê hương gốc gác của họ (cannot conceal one’s origin) -> chọn D.

33. The isotope analysis from the Lapita -> Đáp án: C (helps researchers to find out answers about the islanders.)

Dẫn chứng đoạn E: “Isotope analysis indicates that several of the Lapita buried on Éfaté didn’t spend their childhoods here but came from somewhere else… DNA teased from these ancient bones may also help answer one of the most puzzling questions in Pacific anthropology…”

Phân tích: Phân tích đồng vị giúp giới khoa học giải đáp các câu hỏi hóc búa về hành trình di cư của cư dân đảo Thái Bình Dương (helps researchers to find out answers about the islanders). Lưu ý phương án A sai vì bài đọc nêu rõ isotopes can’t pinpoint their precise island of origin -> chọn C.

34. According to paragraph F, the offspring of Lapita -> Đáp án: A (were capable of voyages to land that is not accessible to view.)

Dẫn chứng đoạn F: “The nearest landfall… is almost 230 miles away, and for at least 150 of those miles, the Lapita sailors would have been out of sight of land, with empty horizons on every side.”

Phân tích: Khi vượt qua chặng đường biển này, các thủy thủ Lapita phải lênh đênh ít nhất 150 dặm ở vùng biển hoàn toàn không nhìn thấy đất liền (out of sight of land = not accessible to view) -> chọn A.

35. Once out exploring the sea, the sailors -> Đáp án: B (could return home with various clues.)

Dẫn chứng đoạn G: “Once out there, skilled seafarers would detect abundant leads to follow to land: seabirds and turtles, coconuts and twigs carried out to sea by the tides and the afternoon pileup of clouds on the horizon…”

Phân tích: Khi ra khơi thám hiểm, các thủy thủ dựa vào vô số manh mối tự nhiên (abundant leads = various clues như chim biển, rùa, quả dừa trôi, mây tích tụ) để xác định vị trí đất liền và quay về an toàn -> chọn B.

Questions 36–40: True / False / Not Given

36. The Lapita could canoe in the prevailing wind. -> Đáp án: TRUE

Dẫn chứng đoạn G: “The Lapita’s thrust into the Pacific was eastward, against the prevailing trade winds, Irwin notes… ‘they could turn about and catch a swift ride home on the trade winds.'”

Phân tích: Người Lapita có thể chèo thuyền đi trong luồng gió thịnh hành (cả chiều đi ngược gió và chiều về xuôi theo gió mậu dịch) -> TRUE.

37. It was difficult for the sailors to find ways back, once they were out. -> Đáp án: FALSE

Dẫn chứng đoạn G: “‘…secure in the knowledge that if they didn’t find anything, they could turn about and catch a swift ride home on the trade winds. It’s what made the whole thing work.‘”

Phân tích: Nhờ có gió mậu dịch thổi đều đặn, việc quay trở về nhà thực tế rất nhanh chóng và an toàn (catch a swift ride home), chứ không hề khó khăn (difficult) như câu nhận định -> FALSE.

38. The reason why the Lapita stopped canoeing farther is still unknown. -> Đáp án: TRUE

Dẫn chứng đoạn H: “However they did it, the Lapita spread themselves a third of the way across the Pacific, then called it quits for reasons known only to them.”

Phân tích: Cụm called it quits for reasons known only to them (dừng lại vì những lý do chỉ có họ mới biết) đồng nghĩa với việc nguyên nhân vì sao họ ngừng đi xa hơn đến nay vẫn chưa được làm sáng tỏ (still unknown) -> TRUE.

39. The majority of the Lapita dwelled on Fiji. -> Đáp án: FALSE

Dẫn chứng đoạn H: “They probably never numbered more than a few thousand in total, and in their rapid migration eastward they encountered hundreds of islands – more than 300 in Fiji alone.”

Phân tích: Tác giả chỉ nêu chi tiết quần đảo Fiji có hơn 300 hòn đảo mà người Lapita bắt gặp trong hành trình di cư nhanh chóng về phía đông, hoàn toàn không khẳng định phần lớn người Lapita sinh sống tập trung tại Fiji (majority dwelled on Fiji) -> FALSE.

40. The navigators could take advantage of El Niño during their forth voyages. -> Đáp án: NOT GIVEN

Dẫn chứng đoạn I: “Climate data… point to a series of unusually frequent El Niño… By reversing the regular east-to-west flow of the trade winds… these “super El Niño” might have sped the Pacific’s ancient mariners on long, unplanned voyages…”

Phân tích: Đoạn văn chỉ phân tích hiện tượng El Niño làm đổi chiều gió giúp ích cho các chuyến đi xa ngẫu nhiên ngoài dự tính (unplanned voyages), hoàn toàn không đề cập đến việc các nhà hàng hải có thể chủ động tận dụng El Niño trong các chuyến hải trình đi xa có chủ đích (forth voyages) hay không -> NOT GIVEN.

Khép lại bài đọc Beyond the Blue Line, chúng ta có dịp chiêm ngưỡng một trang sử thi bi tráng về lòng quả cảm và trí tuệ sinh tồn phi thường của tổ tiên loài người. Bằng cách kết hợp linh hoạt giữa kỹ thuật hàng hải, sự am hiểu quy luật tự nhiên và khả năng thích ứng với những biến động khí hậu như El Niño, người Lapita đã vượt qua nỗi sợ hãi về những đường chân trời trống rỗng để kiến tạo nên không gian văn hóa Polynesia rộng lớn khắp Thái Bình Dương.

Thông qua việc bóc tách logic từng dẫn chứng và phân tích các bẫy diễn đạt quen thuộc (như sự đối lập giữa dữ liệu khảo cổ xác thực và các giả định lý thuyết), bài giải mã chi tiết này từ Trung tâm ngoại ngữ ECE hy vọng đã cung cấp cho các bạn học viên một cẩm nang phân tích hữu ích cho các dạng bài phức tạp như Hoàn thành tóm tắt (Summary Completion) và Xác định thông tin (True/False/Not Given). Việc rèn giũa tư duy đọc hiểu phản biện và đối soát từ vựng học thuật chuẩn xác chính là chìa khóa vững chắc giúp các sĩ tử tự tin làm chủ phòng thi và từng bước bứt phá band điểm IELTS Reading mục tiêu.

Cảm ơn các bạn đã theo dõi bài viết của trung tâm ngoại ngữ ECE. Các bạn hãy thường xuyên truy cập website ece.edu.vn để tìm hiểu nhiều bài đọc hữu ích về IELTS nhé.