The Exploration of Mars IELTS Reading: Bản dịch & Giải chi tiết

Hành trình khám phá sao Hỏa là một trong những chương sử vĩ đại nhất của nhân loại, đi từ những tưởng tượng về các con kênh đào thủy lợi đến những robot thăm dò hiện đại tìm kiếm dấu vết của nước và sự sống. Bài đọc The Exploration of Mars cung cấp cái nhìn toàn cảnh về sự thay đổi nhận thức của con người qua các thời kỳ, từ quan điểm của các nhà thiên văn thế kỷ 19 đến những bằng chứng từ các thiên thạch và vùng sa mạc Atacama. Việc nghiên cứu bài đọc này giúp bạn rèn luyện kỹ năng định vị thông tin chi tiết (Matching Information), trả lời câu hỏi lựa chọn (Multiple Choice) và xác định tính xác thực của thông tin (True/False/Not Given). Đây là tài liệu lý tưởng để làm quen với từ vựng chuyên ngành về thiên văn, sinh học và địa chất trong kỳ thi IELTS.

Nội dung bài đọc (Reading Passage)

A. In 1877, Giovanni Schiaparelli, an Italian astronomer, made drawings and maps of the Martian surface that suggested strange features. The images from telescopes at this time were not as sharp as today’s. Schiaparelli said he could see a network of lines, or canali. In 1894, an American astronomer, Percival Lowell, made a series of observations of Mars from his own observatory at Flagstaff, Arizona, USA. Lowell was convinced a great network of canals had been dug to irrigate crops for the Martian race! He suggested that each canal had fertile vegetation on either side, making them noticeable from Earth. Drawings and globes he made show a network of canals and oases all over the planet.

B. The idea that there was intelligent life on Mars gained strength in the late 19th century. In 1898, H.G. Wells wrote a science fiction classic, The War of the Worlds about an invading force of Martians who try to conquer Earth. They use highly advanced technology (advanced for 1898) to crush human resistance in their path. In 1917, Edgar Rice Burroughs wrote the first in a series of 11 novels about Mars. Strange beings and rampaging Martian monsters gripped the public’s imagination. A radio broadcast by Orson Welles on Halloween night in 1938 of The War of the Worlds caused widespread panic across America. People ran into the streets in their pyjamas-millions believed the dramatic reports of a Martian invasion.

C. Probes are very important to our understanding of other planets. Much of our recent knowledge comes from these robotic missions into space. The first images sent back from Mars came from Mariner 4 in July 1965. They showed a cratered and barren landscape, more like the surface of our moon than Earth. In 1969, Mariners 6 and 7 were launched and took 200 photographs of Mars’s southern hemisphere and pole on fly-by missions. But these showed little more information. In 1971, Mariner 9’s mission was to orbit the planet every 12 hours. In 1975, The USA sent two Viking probes to the planet, each with a lander and an orbiter. The Landers had sampler arms to scoop up Maritain rocks and did experiments to try and find signs of life. Although no life was found, they sent back the first colour pictures of the planet’s surface and atmosphere from pivoting cameras.

D. The Martian meteorite found in Earth aroused doubts to the above analysis. ALH84001 meteorite was discovered in December 1984 in Antarctica, by members of the ANSMET project; The sample was ejected from Mars about 17 million years ago and spent 11,000 years in or on the Antarctic ice sheets. Composition analysis by NASA revealed a kind of magnetite that on Earth, is only found in association with certain microorganisms. Some structures resembling the mineralized casts of terrestrial bacteria and their appendages fibrils or by-products occur in the rims of carbonate globules and pre-terrestrial aqueous alteration regions. The size and shape of the objects is consistent with Earthly fossilized nanobacteria but the existence of nanobacteria itself is still controversial.

E. In 1965, the Mariner 4 probe discovered that Mars had no global magnetic field that would protect the planet from potentially life-threatening cosmic radiation and solar radiation; observations made in the late 1990s by the Mars Global Surveyor confirmed this discovery. Scientists speculate that the lack of magnetic shielding helped the solar wind blow away much of Mars’s atmosphere over the course of several billion years. After mapping cosmic radiation levels at various depths on Mars, researchers have concluded that any life within the first several meters of the planet’s surface would be killed by lethal doses of cosmic radiation. In 2007, it was calculated that DNA and RNA damage by cosmic radiation would limit life on Mars to depths greater than 7.5 metres below the planet’s surface. Therefore, the best potential locations for discovering life on Mars may be at subsurface environments that have not been studied yet. Disappearance of the magnetic field may played an significant role in the process of Martian climate change. According to the valuation of the scientists, the climate of Mars gradually transits from warm and wet to cold and dry after magnetic field vanished.

F. NASA’s recent missions have focused on another question: whether Mars held lakes or oceans of liquid water on its surface in the ancient past. Scientists have found hematite, a mineral that forms in the presence of water. Thus, the mission of the Mars Exploration Rovers of 2004 was not to look for present or past life, but for evidence of liquid water on the surface of Mars in the planet’s ancient past. Liquid water, necessary for Earth life and for metabolism as generally conducted by species on Earth, cannot exist on the surface of Mars under its present low atmospheric pressure and temperature, except at the lowest shaded elevations for short periods and liquid water does not appear at the surface itself. In March 2004, NASA announced that its rover Opportunity had discovered evidence that Mars was, in the ancient past, a wet planet. This had raised hopes that evidence of past life might be found on the planet today. ESA confirmed that the Mars Express orbiter had directly detected huge reserves of water ice at Mars’ south pole in January 2004.

G. Researchers from the Center of Astrobiology (Spain) and the Catholic University of the North in Chile have found an ‘oasis’ of microorganisms two meters below the surface of the Atacama Desert, SOLID, a detector for signs of life which could be used in environments similar to subsoil on Mars. “We have named it a ‘microbial oasis’ because we found microorganisms developing in a habitat that was rich in rock salt and other highly hygroscopic compounds that absorb water” explained Victor Parro, researcher from the Center of Astrobiology in Spain. “If there are similar microbes on Mars or remains in similar conditions to the ones we have found in Atacama, we could detect them with instruments like SOLID” Parro highlighted.

H. Even more intriguing, however, is the alternative scenario by Spanish scientists: If those samples could be found to that use DNA, as Earthly life does, as their genetic code. It is extremely unlikely that such a highly specialised, complex molecule like DNA could have evolved separately on the two planets, indicating that there must be a common origin for Martian and Earthly life. Life based on DNA first appeared on Mars and then spread to Earth, where it then evolved into the myriad forms of plants and creatures that exist today. If this was found to be the case, we would have to face the logical conclusion: we are all Martian. If not, we would continue to search the life of signs.

Questions

Dịch nghĩa bài đọc hoàn chỉnh

[Đoạn A] Vào năm 1877, Giovanni Schiaparelli, một nhà thiên văn học người Ý, đã vẽ các bản đồ bề mặt sao Hỏa gợi ý những đặc điểm kỳ lạ. Hình ảnh từ kính thiên văn lúc đó không sắc nét như ngày nay. Schiaparelli nói rằng ông có thể thấy một mạng lưới các đường kẻ, gọi là “canali”. Năm 1894, nhà thiên văn người Mỹ Percival Lowell tin rằng một mạng lưới kênh đào khổng lồ đã được đào để tưới tiêu cây trồng cho chủng tộc sao Hỏa! Ông cho rằng mỗi con kênh đều có thảm thực vật màu mỡ hai bên, giúp chúng có thể nhìn thấy được từ Trái đất.

[Đoạn B] Ý tưởng về sự sống thông minh trên sao Hỏa mạnh dần vào cuối thế kỷ 19. Năm 1898, H.G. Wells viết tác phẩm viễn tưởng kinh điển “Chiến tranh giữa các thế giới” về cuộc xâm lược của người sao Hỏa. Năm 1917, Edgar Rice Burroughs viết loạt tiểu thuyết về những quái vật sao Hỏa hung hãn, thu hút trí tưởng tượng của công chúng. Một buổi phát thanh của Orson Welles năm 1938 thậm chí đã gây ra sự hoảng loạn rộng khắp nước Mỹ vì hàng triệu người tin rằng báo cáo về cuộc xâm lược là có thật.

[Đoạn C] Các tàu thăm dò rất quan trọng đối với sự hiểu biết của chúng ta. Hình ảnh đầu tiên từ Mariner 4 năm 1965 cho thấy một cảnh quan đầy hố va chạm và khô cằn, giống mặt trăng hơn là Trái đất. Năm 1975, Mỹ gửi hai tàu Viking có cánh tay lấy mẫu để tìm dấu hiệu sự sống. Dù không tìm thấy sự sống, chúng đã gửi về những bức ảnh màu đầu tiên về bề mặt và khí quyển hành tinh này.

[Đoạn D] Thiên thạch sao Hỏa ALH84001 được tìm thấy tại Nam Cực năm 1984 đã gây ra những nghi ngờ về các phân tích trước đó. Phân tích của NASA cho thấy một loại manhetit mà trên Trái đất chỉ được tìm thấy liên quan đến một số vi sinh vật. Kích thước và hình dạng của các vật thể này nhất quán với vi khuẩn hóa thạch trên Trái đất, dù sự tồn tại của nó vẫn còn gây tranh cãi.

[Đoạn E] Năm 1965, Mariner 4 phát hiện sao Hỏa không có từ trường toàn cầu để bảo vệ khỏi bức xạ vũ trụ gây chết người. Các nhà nghiên cứu kết luận rằng bất kỳ sự sống nào trong vài mét đầu tiên của bề mặt hành tinh sẽ bị tiêu diệt bởi bức xạ. Do đó, vị trí tiềm năng nhất để tìm sự sống là ở môi trường dưới lòng đất (sâu hơn 7,5m). Việc mất từ trường cũng đóng vai trò quan trọng khiến khí hậu sao Hỏa chuyển từ ấm áp, ẩm ướt sang lạnh lẽo và khô cằn.

[Đoạn F] Các nhiệm vụ gần đây của NASA tập trung vào câu hỏi: liệu sao Hỏa từng có hồ hoặc đại dương nước lỏng trong quá khứ hay không. Các nhà khoa học đã tìm thấy hematite, một khoáng chất hình thành trong môi trường có nước. Năm 2004, xe tự hành Opportunity tìm thấy bằng chứng cho thấy sao Hỏa từng là một hành tinh ẩm ướt, dấy lên hy vọng tìm thấy dấu vết sự sống cổ đại.

[Đoạn G] Các nhà nghiên cứu tại sa mạc Atacama (Chile) đã tìm thấy một “ốc đảo” vi sinh vật sâu 2m dưới lòng đất. Họ sử dụng thiết bị SOLID để phát hiện các dấu hiệu sự sống, thứ có thể được dùng trong môi trường tương tự dưới lòng đất sao Hỏa. Nếu có những vi sinh vật tương tự trên sao Hỏa, thiết bị SOLID có thể phát hiện được chúng.

[Đoạn H] Thú vị hơn là kịch bản của các nhà khoa học Tây Ban Nha: Nếu những mẫu vật đó sử dụng DNA làm mã di truyền giống như sự sống trên Trái đất, thì có khả năng sự sống trên hai hành tinh có chung nguồn gốc. Nếu đúng như vậy, chúng ta phải đối mặt với kết luận logic: tất cả chúng ta đều là người sao Hỏa.

Tổng hợp từ vựng học thuật trong bài đọc

• Astronomer (n): Nhà thiên văn học.

• Irrigate (v): Tưới tiêu.

• Cratered (adj): Đầy hố va chạm.

• Barren (adj): Khô cằn, không có sự sống.

• Meteorite (n): Thiên thạch.

• Ejected (v): Bị đẩy ra, bị văng ra.

• Microorganisms (n): Vi sinh vật.

• Cosmic radiation (n): Bức xạ vũ trụ.

• Metabolism (n): Sự trao đổi chất.

• Hygroscopic (adj): Hút ẩm.

Đáp án bài đọc và giải chi tiết

27. D: Nhắc đến thiên thạch ALH84001 (bằng chứng từ sao Hỏa) được tìm thấy trên Trái đất (Nam Cực).

28. H: Nêu giả thuyết về nguồn gốc chung DNA giữa hai hành tinh (“common origin”).

29. A: Lowell mô tả chi tiết hệ thống kênh đào (“network of canals”) để tưới tiêu cây trồng (“irrigate crops”).

30. G: Đề cập dự án sử dụng thiết bị SOLID tại sa mạc Atacama để tìm sự sống trong điều kiện tương tự sao Hỏa.

31. E: Mô tả sự biến đổi khí hậu khắc nghiệt từ “warm and wet” sang “cold and dry” sau khi mất từ trường.

32. F: Nhắc đến nhiệm vụ năm 2004 của Rovers tìm kiếm bằng chứng về nước lỏng (“liquid water”) trong quá khứ.

33. C: Lowell mô tả sao Hỏa có kênh đào dẫn nước và thực vật tưới tiêu, tương tự các hoạt động trên Trái đất.

34. B: Mọi người thay đổi góc nhìn thông qua các tác phẩm văn học viễn tưởng (H.G. Wells, Burroughs).

35. B: Mariner 4 cho thấy sao Hỏa khô cằn, đầy hố va chạm, không sống động (“not as vivid”) như Trái đất.

36. A: Theo đoạn G, thiết bị SOLID có thể được sử dụng (could be used) để khám phá sinh vật trong điều kiện sao Hỏa. Lưu ý: Đáp án B là sai do bẫy từ “NOT”.

37. NOT GIVEN: Văn bản chỉ nói công nghệ của người sao Hỏa cao cấp so với thời 1898, không nói là cao cấp hơn ở “mọi lĩnh vực” (every field).

38. FALSE: Đoạn D ghi việc phát hiện thiên thạch năm 1984 đã dấy lên nghi ngờ (“aroused doubts”) đối với phân tích từ tàu Viking trước đó.

39. TRUE: Phân tích thiên thạch tìm thấy manhetit – một chất liên quan đến vi sinh vật (germs).

40. NOT GIVEN: Victor Parro nói về tiềm năng của thiết bị, không nói cụ thể dự án sẽ triển khai trên sao Hỏa “sau khi xác định DNA trên Trái đất”.

Bài đọc The Exploration of Mars khái quát quá trình thay đổi cái nhìn của nhân loại về hành tinh Đỏ, từ những lầm tưởng về kênh đào thủy lợi đến những khám phá khoa học về bức xạ vũ trụ và môi trường lòng đất. Việc luyện tập qua bài viết này giúp người học rèn luyện kỹ năng định vị thông tin (Scanning) nhanh chóng qua các đoạn văn và bóc tách các giả thuyết khoa học phức tạp. Đặc biệt, các dạng bài Matching Information và Multiple Choice trong bài yêu cầu khả năng hiểu sâu logic vấn đề, từ đó giúp thí sinh bứt phá tốc độ và độ chính xác khi đối đầu với các bài đọc học thuật chủ đề khoa học trong kỳ thi IELTS thực tế.

Đoàn Nương

Tôi là Đoàn Nương - Giám đốc trung tâm ngoại ngữ ECE. Tôi hiện đang là giảng viên của khoa ngôn ngữ các nước nói tiếng Anh - Trường Đại Học Quốc Gia Hà Nội. Tôi đã có 19 năm kinh nghiệm giảng dạy IELTS và 15 năm là giảng viên Đại Học. Tôi mong muốn đưa ECE trở thành trung tâm ngoại ngữ cho tất cả mọi người, mang tới cho học viên môi trường học tập tiếng Anh chuyên nghiệp và hiệu quả.