Stadium Australia IELTS Reading: Giải chi tiết & Dịch nghĩa

Bạn có bao giờ nghĩ một sân vận động lại được ví như “thánh đường” hay “nhà hát của nhân loại”? Bài đọc IELTS Reading “Stadium Australia” sẽ phá vỡ định kiến cho rằng các công trình thể thao chỉ mang tính thực dụng, đồng thời hé lộ thiết kế kiến trúc xanh đỉnh cao của kỳ Olympic Sydney 2000. Dưới đây là trọn bộ tài liệu giải mã bài đọc này của trung tâm ngoại ngữ ECE, từ bản dịch chi tiết, phân tích từ vựng đến hướng dẫn trả lời từng câu hỏi để bạn dễ dàng “ẵm” trọn điểm số!

Thông tin bài đọc & Câu hỏi

STADIUM AUSTRALIA

A. You might ask, why be concerned about the architecture of a stadium? Surely, as long as the action is entertaining and the building is safe and reasonably comfortable, why should the aesthetics matter? This one question has dominated my professional life, and its answer is one I find myself continually rehearsing. If one accepts that sporting endeavour is as important an outlet for human expression as, say, the theatre or cinema, fine art or music, why shouldn’t the buildings in which we celebrate this outlet be as grand and as inspirational as those we would expect and demand in those other areas of cultural life? Indeed, one could argue that because stadiums are, in many instances, far more popular than theatres or art galleries, we should actually devote more, and not less, attention to their form. Stadiums have frequently been referred to as ‘cathedrals’. Football has often been dubbed ‘the opera of the people’. What better way, therefore, to raise the general public’s awareness and appreciation of quality design than to offer them the very best buildings in the one area of life that seems to touch them most? Could it even be that better stadiums might just make Toronto better citizens?

B. But then maybe, as my detractors have labelled me in the past, I am a snob. Maybe I should just accept that sport, and its associated accoutrements and products, is an essentially tacky and ephemeral business, while stadium design is all too often driven by pragmatists and penny-pinchers. Certainly, when I first started writing about stadium architecture, one of the first and most uncomfortable truths I had to confront was that some of the most popular stadiums in the world were also amongst the least attractive or innovative in architectural terms. ‘Worthy and predictable’ has usually won more votes than ’daring and different’. Old Trafford football ground in Manchester, Yankee Stadium in New York, and Ellis Park in Johannesburg. The list is long and is not intended to suggest that these are necessarily poor buildings. Rather, each has derived its reputation more from the events that it has staged, from its associations, than from the actual form it takes. Equally, those stadiums whose forms have been revered – such as the Maracana in Rio, or the San Siro in Milan – have turned out to be rather poorly designed in several respects, once one analyses them not as icons but as functioning ‘public assembly facilities’ (to use the current jargon). Finding the balance between beauty and practicality has never been easy.

C. Homebush Bay was the site of the main Olympic Games complex for the Sydney Olympics of 2000. To put it politely, I am no great admirer of the Olympics as an event, or, rather, of the insane pressures its past bidding procedures have placed upon candidate cities. Nor, as a spectator, do I much enjoy the bloated Games programme and the consequent demands this places upon the designers of stadiums. Yet in my calmer moments, it would be churlish to deny that, if approached sensibly and imaginatively, the opportunity to stage the Games can yield enormous benefits in the long term (as well they should, considering the expenditure involved), if not for sport, then at least for the cause of urban regeneration. Following in Barcelona’s footsteps, Sydney undoubtedly set about its urban regeneration in a wholly impressive way. To an outsider, the 760-hectare site at Homebush Bay, once the home of an abattoir, a racecourse, a brickworks and light industrial units, seemed miles from anywhere – it was actually fifteen kilometres from the centre of Sydney and pretty much in the heart of the city’s extensive conurbation. Some £1.3 billion worth of construction and reclamation was commissioned, all of it, crucially, with an eye to post- Olympic usage. Strict guidelines, studiously monitored by Greenpeace, ensured that the 2000 Games would be the most environmentally friendly ever. What’s more, much of the work was good-looking, distinctive and lively. ‘That’s a reflection of the Australian spirit,’ I was told.

D. At the centre of Homebush lay the main venue for the Olympics, Stadium Australia. It was funded by means of a BOOT (Build, Own, Operate and Transfer) contract, which meant that the Stadium Australia consortium, led by the contractors Multiplex and the financiers Hambros, bore the bulk of the construction costs, in return for which it was allowed to operate the facility for thirty years, and thus, it hopes, recoup its outlay, before handing the whole building over to the New South Wales government in the year 2030.

E. Stadium Australia was the most environmentally friendly Olympic stadium ever built. Every single product and material used had to meet strict guidelines, even if it turned out to be more expensive. All the timber was either recycled or derived from renewable sources. To reduce energy costs, the design allowed natural lighting in as many public areas as possible, supplemented by solar-powered units. Rainwater collected from the roof ran off into storage tanks, where it could be tapped for pitch irrigation. Stormwater run-off was collected for toilet flushing. Wherever possible, passive ventilation was used instead of mechanical air conditioning. Even the steel and concrete from the two end stands, due to be demolished at the end of the Olympics, were to be recycled. Furthermore, no private cars were allowed on the Homebush site. Instead, every spectator was to arrive by public transport, and quite right too. If ever there was a stadium to persuade a sceptic like myself that the Olympic Games do, after all, have a useful function in at least setting design and planning trends, this was the one. I was, and still am, I freely confess, quite knocked out by Stadium Australia.

Questions

Questions 1-5 Choose the correct heading for each paragraph from the list of headings below.

List of Headings

i. A strange combination

ii. An overall requirement

iii. A controversial decision

iv. A strong contrast

v. A special set-up

vi. A promising beginning

vii. A shift in attitudes

viii. A strongly held belief

ix. A change of plan

x. A simple choice

1. Paragraph A

2. Paragraph B

3. Paragraph C

4. Paragraph D

5. Paragraph E

Questions 6-9 Do the following statements agree with the information given in the reading passage?

TRUE if the statement agrees with the information

FALSE if the statement contradicts the information

NOT GIVEN if there is no information on this

6. The public has been demanding a better quality of stadium design.

7. It is possible that stadium design has an effect on people’s behaviour in life in general.

8. Some stadiums have come in for a lot more criticism than others.

9. Designers of previous Olympic stadiums could easily have produced far better designs.

Questions 10-13 Label the diagram. Choose NO MORE THAN THREE WORDS from the reading passage for each answer.

Dịch nghĩa bài đọc chi tiết

SÂN VẬN ĐỘNG AUSTRALIA

A. Bạn có thể hỏi, tại sao lại phải quan tâm đến kiến trúc của một sân vận động? Chắc chắn rồi, miễn là hoạt động bên trong mang tính giải trí, tòa nhà an toàn và đủ thoải mái, thì tính thẩm mỹ có quan trọng gì? Câu hỏi duy nhất này đã chi phối cuộc đời làm nghề của tôi, và câu trả lời là điều mà tôi thấy mình liên tục phải lặp đi lặp lại. Nếu người ta chấp nhận rằng nỗ lực thể thao cũng là một lối thoát quan trọng cho sự thể hiện của con người giống như nhà hát hay rạp chiếu phim, mỹ thuật hay âm nhạc, thì tại sao những tòa nhà nơi chúng ta tôn vinh lối thoát này lại không vĩ đại và đầy cảm hứng như những gì chúng ta mong đợi và đòi hỏi ở các lĩnh vực văn hóa khác? Thậm chí, người ta có thể lập luận rằng vì sân vận động, trong nhiều trường hợp, còn phổ biến hơn cả nhà hát hay phòng tranh, chúng ta thực sự nên dành nhiều sự chú ý hơn (chứ không phải ít hơn) cho hình thức của chúng. Các sân vận động thường được ví như những ‘thánh đường’. Bóng đá thường được mệnh danh là ‘vở opera của nhân dân’. Vậy thì còn cách nào tốt hơn để nâng cao nhận thức và sự trân trọng của công chúng đối với thiết kế chất lượng, hơn là mang đến cho họ những tòa nhà tuyệt vời nhất trong chính cái lĩnh vực cuộc sống dường như chạm đến họ nhiều nhất? Liệu có thể những sân vận động tốt hơn sẽ làm cho người dân trở thành những công dân tốt hơn không?

B. Nhưng có lẽ, như những người chỉ trích từng gán mác cho tôi trong quá khứ, tôi là một kẻ hợm hĩnh. Có lẽ tôi chỉ nên chấp nhận rằng thể thao, cùng các trang thiết bị và sản phẩm đi kèm, về cơ bản là một ngành kinh doanh phù phiếm và rẻ tiền, trong khi thiết kế sân vận động thì lại quá thường xuyên bị chi phối bởi những kẻ thực dụng và bủn xỉn. Chắc chắn, khi tôi mới bắt đầu viết về kiến trúc sân vận động, một trong những sự thật đầu tiên và khó chịu nhất mà tôi phải đối mặt là: một số sân vận động nổi tiếng nhất thế giới lại nằm trong số những sân vận động kém hấp dẫn hoặc kém đổi mới nhất về mặt kiến trúc. Đặc tính ‘Thực dụng và có thể đoán trước’ thường giành được nhiều phiếu bầu hơn là ‘táo bạo và khác biệt’. Sân bóng Old Trafford ở Manchester, Yankee Stadium ở New York, và Ellis Park ở Johannesburg. Danh sách này rất dài và không có ý ám chỉ rằng đây nhất thiết là những tòa nhà tồi tàn. Đúng hơn, mỗi sân vận động này có được danh tiếng từ các sự kiện mà nó tổ chức, từ những sự liên tưởng, nhiều hơn là từ hình dáng thực tế của nó. Tương tự, những sân vận động có hình dáng được tôn sùng – chẳng hạn như Maracana ở Rio, hoặc San Siro ở Milan – lại hóa ra được thiết kế khá kém ở một số khía cạnh, một khi người ta phân tích chúng không phải như những biểu tượng mà như những ‘cơ sở tập trung công cộng’ đang vận hành. Việc tìm ra sự cân bằng giữa cái đẹp và tính thực tế chưa bao giờ là dễ dàng.

C. Vịnh Homebush là địa điểm đặt khu phức hợp chính của Thế vận hội Olympic Sydney năm 2000. Nói một cách lịch sự thì, tôi không phải là người quá ngưỡng mộ Thế vận hội với tư cách là một sự kiện, hay đúng hơn là những áp lực điên rồ mà quá trình đấu thầu trong quá khứ đã đặt lên các thành phố ứng cử. Là một khán giả, tôi cũng không mấy thích thú với chương trình Thế vận hội phình to và những đòi hỏi hệ lụy mà nó đặt lên các nhà thiết kế sân vận động. Thế nhưng trong những lúc bình tâm hơn, sẽ thật thô lỗ nếu phủ nhận rằng, nếu được tiếp cận một cách hợp lý và giàu trí tưởng tượng, cơ hội đăng cai Thế vận hội có thể mang lại những lợi ích to lớn về lâu dài (và đáng lẽ phải thế, xét đến khoản chi phí khổng lồ liên quan), nếu không phải cho thể thao, thì ít nhất là cho mục tiêu tái thiết đô thị. Nối gót Barcelona, Sydney chắc chắn đã bắt tay vào công cuộc tái thiết đô thị của mình một cách hoàn toàn ấn tượng. Đối với người ngoài, khu đất rộng 760 ha tại Vịnh Homebush, từng là nơi đặt một lò mổ, trường đua ngựa, xưởng gạch và các khu công nghiệp nhẹ, dường như cách xa mọi thứ – nhưng thực tế nó chỉ cách trung tâm Sydney 15 km và nằm ngay trung tâm của một vùng đô thị rộng lớn. Khoảng 1,3 tỷ bảng Anh giá trị xây dựng và cải tạo đã được ủy thác, và quan trọng nhất, tất cả đều nhắm đến mục đích sử dụng hậu Olympic. Các hướng dẫn nghiêm ngặt, được Greenpeace theo dõi sát sao, đã đảm bảo rằng kỳ Thế vận hội năm 2000 sẽ thân thiện với môi trường nhất từ trước đến nay. Hơn thế nữa, phần lớn các công trình đều có vẻ ngoài đẹp đẽ, khác biệt và sống động. ‘Đó là sự phản chiếu của tinh thần Úc,’ tôi đã được nghe nói như vậy.

D. Nằm ở trung tâm Homebush là địa điểm chính của Thế vận hội, Sân vận động Australia. Nó được tài trợ thông qua hợp đồng BOOT (Xây dựng, Sở hữu, Vận hành và Chuyển giao), nghĩa là tập đoàn Sân vận động Australia, dẫn đầu bởi các nhà thầu Multiplex và các nhà tài chính Hambros, đã chịu phần lớn chi phí xây dựng, đổi lại họ được phép vận hành cơ sở này trong 30 năm, qua đó hy vọng sẽ thu hồi được vốn đầu tư, trước khi bàn giao toàn bộ tòa nhà cho chính quyền New South Wales vào năm 2030.

E. Sân vận động Australia là sân vận động Olympic thân thiện với môi trường nhất từng được xây dựng. Mỗi một sản phẩm và vật liệu được sử dụng đều phải đáp ứng các nguyên tắc khắt khe, ngay cả khi nó đắt đỏ hơn. Tất cả gỗ đều được tái chế hoặc lấy từ các nguồn có thể tái tạo. Để giảm chi phí năng lượng, thiết kế cho phép ánh sáng tự nhiên lọt vào càng nhiều khu vực công cộng càng tốt, được bổ sung thêm bởi các thiết bị năng lượng mặt trời. Nước mưa thu thập từ mái nhà chảy vào các bể chứa, nơi nó có thể được lấy ra để tưới cỏ trên sân. Nước mưa chảy tràn (stormwater) được thu thập để xả bồn cầu. Bất cứ nơi nào có thể, thông gió thụ động được sử dụng thay cho máy điều hòa nhiệt độ cơ học. Thậm chí thép và bê tông từ hai khán đài cuối, dự kiến bị phá dỡ vào cuối Thế vận hội, cũng sẽ được tái chế. Hơn nữa, không có ô tô cá nhân nào được phép đi vào khu vực Homebush. Thay vào đó, mọi khán giả đều phải đến bằng phương tiện giao thông công cộng, và điều đó là hoàn toàn đúng đắn. Nếu có một sân vận động nào đó thuyết phục được một kẻ hoài nghi như tôi rằng Thế vận hội Olympic, rốt cuộc, cũng có một chức năng hữu ích ít nhất là trong việc thiết lập các xu hướng quy hoạch và thiết kế, thì đây chính là nó. Tôi đã, và hiện vẫn đang, thú nhận một cách thoải mái, hoàn toàn bị Sân vận động Australia chinh phục.

Tổng hợp từ vựng quan trọng trong bài đọc

• Aesthetics (n): Tính thẩm mỹ.

• Ephemeral (adj): Phù phiếm, sớm nở tối tàn, ngắn ngủi.

• Pragmatist (n): Người thực dụng.

• Revere (v): Tôn sùng, kính trọng sâu sắc.

• Urban regeneration (n): Tái thiết/chỉnh trang đô thị.

• Abattoir (n): Lò mổ (= slaughterhouse).

• Conurbation (n): Vùng đô thị rộng lớn (bao gồm nhiều thành phố nhỏ hợp lại).

• Recoup outlay (v + n): Thu hồi vốn đầu tư.

• Sceptic (n): Người hay hoài nghi.

Đáp án và giải thích chi tiết

1. Paragraph A: viii. A strongly held belief

Giải thích: Xuyên suốt đoạn A, tác giả bày tỏ niềm tin mãnh liệt của mình rằng sân vận động xứng đáng được chú trọng về mặt kiến trúc và thẩm mỹ giống như nhà hát hay bảo tàng (“This one question has dominated my professional life…”).

2. Paragraph B: iv. A strong contrast

Giải thích: Đoạn B chỉ ra sự tương phản gay gắt (contrast) giữa những sân vận động nổi tiếng/phổ biến nhưng lại xấu xí, thực dụng (như Old Trafford) với những sân vận động được tôn sùng về vẻ đẹp nhưng lại kém hiệu quả khi sử dụng thực tế (như Maracana).

3. Paragraph C: vi. A promising beginning

Giải thích: Đoạn C mô tả khu vực Vịnh Homebush trước đây là một đống lộn xộn (lò mổ, xưởng gạch), nhưng Sydney đã bắt đầu công cuộc tái thiết đô thị (“set about its urban regeneration”) một cách vô cùng ấn tượng, mở ra một khởi đầu đầy hứa hẹn.

4. Paragraph D: v. A special set-up

Giải thích: Đoạn D chỉ tập trung giải thích cơ chế tài trợ đặc biệt của sân vận động này thông qua hợp đồng BOOT (Xây dựng, Sở hữu, Vận hành và Chuyển giao) giữa các nhà thầu và chính phủ. Đây chính là một “sự thiết lập đặc biệt” (special set-up).

5. Paragraph E: ii. An overall requirement

Giải thích: Đoạn E mô tả chi tiết yêu cầu tổng thể và khắt khe nhất của dự án này: thân thiện với môi trường. “Every single product and material used had to meet strict guidelines” (Mọi sản phẩm đều phải đáp ứng nguyên tắc nghiêm ngặt – an overall requirement).

6. NOT GIVEN

• Nội dung: Công chúng vẫn luôn yêu cầu chất lượng thiết kế sân vận động tốt hơn.

• Giải thích: Đoạn A tác giả nói rằng “What better way, therefore, to raise the general public’s awareness…” (Cách tốt nhất để nâng cao nhận thức của công chúng…). Điều này ngầm hiểu công chúng chưa thực sự nhận thức cao, nhưng bài viết KHÔNG hề khẳng định hay phủ định việc “công chúng đang yêu cầu” (public has been demanding) điều này.

7. TRUE

• Nội dung: Có khả năng thiết kế sân vận động có tác động đến hành vi của con người trong cuộc sống nói chung.

• Giải thích: Cuối đoạn A có câu: “Could it even be that better stadiums might just make [people/Toronto] better citizens?” (Liệu sân vận động tốt hơn có làm cho người dân trở thành công dân tốt hơn không?). Câu hỏi tu từ này thể hiện chính xác ý “it is possible” (có khả năng).

8. NOT GIVEN

• Nội dung: Một số sân vận động nhận nhiều lời chỉ trích hơn hẳn những sân vận động khác.

• Giải thích: Đoạn B có nhắc đến một số sân vận động (Old Trafford, Maracana) và chỉ ra điểm yếu của chúng, nhưng tác giả KHÔNG đưa ra so sánh về “số lượng lời chỉ trích” (come in for a lot more criticism) giữa các sân vận động với nhau.

9. NOT GIVEN

• Nội dung: Các nhà thiết kế của các sân vận động Olympic trước đây lẽ ra có thể dễ dàng tạo ra những thiết kế tốt hơn nhiều.

• Giải thích: Ở đoạn C, tác giả có chê trách “chương trình Thế vận hội phình to và những đòi hỏi hệ lụy đặt lên các nhà thiết kế”. Tuy nhiên, bài viết tuyệt nhiên không khẳng định rằng các nhà thiết kế trước đây có thể “dễ dàng” (easily) làm tốt hơn.

Đáp án câu 10 – 13: Dựa vào sơ đồ cắt ngang của sân vận động Australia và nội dung của đoạn E, ta có các đáp án sau:

10. natural lighting

• Vị trí sơ đồ: Mũi tên chỉ vào khu vực khán đài công cộng (public areas) với ghi chú “Maximum possible amount of 10 ____ in public areas”.

• Giải thích: Trong đoạn E có câu: “…the design allowed natural lighting in as many public areas as possible…” (thiết kế cho phép ánh sáng tự nhiên lọt vào càng nhiều khu vực công cộng càng tốt).

11. mechanical air conditioning

• Vị trí sơ đồ: Mũi tên chỉ vào phần mái che/thông gió khán đài với ghi chú “Passive ventilation (not 11 ____)”.

• Giải thích: Đoạn E ghi: “Wherever possible, passive ventilation was used instead of mechanical air conditioning.” (Thông gió thụ động được sử dụng thay cho máy điều hòa nhiệt độ cơ học).

12. stormwater / stormwater run-off

• Vị trí sơ đồ: Bể chứa bên phải (Storage tank for 12 ____) có mũi tên dẫn xuống “Toilet flushing” (Xả bồn cầu).

• Giải thích: Đoạn E chỉ rõ: “Stormwater run-off was collected for toilet flushing.” (Nước mưa chảy tràn được thu thập để xả bồn cầu).

13. pitch irrigation

• Vị trí sơ đồ: Bể chứa bên trái (Storage tank for rainwater) có mũi tên dẫn ra thao tác 13 ____.

• Giải thích: Đoạn E mô tả: “Rainwater collected from the roof ran off into storage tanks, where it could be tapped for pitch irrigation.” (Nước mưa… chảy vào bể chứa, nơi có thể dùng cho việc tưới cỏ trên sân).

Vậy là ECE đã giúp bạn giải đáp trọn vẹn 13 câu hỏi của bài đọc Stadium Australia. Bài đọc này không chỉ cung cấp bộ từ vựng đắt giá về kiến trúc bền vững, mà còn thử thách độ nhạy bén của bạn qua dạng bài Diagram Labeling trực quan. Việc thành thạo kỹ năng đối chiếu từ khóa giữa văn bản học thuật và sơ đồ kỹ thuật chính là “vũ khí” giúp bạn tối ưu thời gian làm bài. Đừng quên ôn tập kỹ các thuật ngữ chuyên ngành này để tự tin chinh phục những chủ đề hóc búa tương tự trong phòng thi nhé!

Đoàn Nương

Tôi là Đoàn Nương - Giám đốc trung tâm ngoại ngữ ECE. Tôi hiện đang là giảng viên của khoa ngôn ngữ các nước nói tiếng Anh - Trường Đại Học Quốc Gia Hà Nội. Tôi đã có 19 năm kinh nghiệm giảng dạy IELTS và 15 năm là giảng viên Đại Học. Tôi mong muốn đưa ECE trở thành trung tâm ngoại ngữ cho tất cả mọi người, mang tới cho học viên môi trường học tập tiếng Anh chuyên nghiệp và hiệu quả.