Từ vựng & đáp án bài đọc Dolls Through The Ages IELTS Reading

Món đồ chơi quen thuộc trong tuổi thơ của hàng triệu trẻ em trên thế giới thực chất sở hữu một pho lịch sử đồ sộ trải dài hàng ngàn năm văn minh nhân loại. Từ những hình nhân bằng gỗ và đất sét trong các lăng mộ Ai Cập cổ đại, búp bê sáp và sứ bisque tinh xảo của các nghệ nhân châu Âu thế kỷ 18-19, cho đến làn sóng sản xuất hàng loạt bằng nhựa và vinyl trong thời hiện đại, bài đọc Dolls Through the Ages mang đến bức tranh toàn cảnh về sự tiến hóa của vật liệu và kỹ nghệ chế tác búp bê.

Thuộc chủ đề lịch sử thủ công & đời sống văn hóa (History, Crafts & Material Culture), bài đọc sở hữu cấu trúc dòng thời gian rất rõ ràng và mạch lạc. Đề thi kiểm tra thí sinh qua 2 dạng bài nền tảng trong kỳ thi IELTS Reading: Hoàn thành ghi chú (Note Completion) và Đúng/Sai/Không xác định (True/False/Not Given). Bài viết giải mã đáp án các đáp án, tổng hợp từ vựng học thuật và dịch chi tiết sẽ giúp bạn làm chủ trọn vẹn bài đọc này.

Nội dung bài đọc (Reading Passage)

Dolls Through the Ages

[Paragraph 1] What is today a simple children’s toy has a surprisingly rich history. Dolls have been a part of humankind for thousands of years. Often depicting religious figures, or used as playthings, early dolls were probably made from primitive materials such as clay, fur, or wood.

[Paragraph 2] Dolls constructed of flat pieces of wood, painted with various designs, and with hair made of clay, have often been found in Egyptian graves dating back to 2000 BC. Egyptian tombs of wealthy families have included pottery dolls. Dolls being placed in these graves leads some to believe that they were cherished possessions.

[Paragraph 3] Girls from ancient Greece and Rome offered their wooden dolls to goddesses after they were too ‘grown-up’ to play with dolls. Most ancient dolls that were found in tombs were very simple creations, often made from such materials as clay, rags, wood, or bone. Some of the more unique dolls were made with ivory or wax. The main goal was to make the doll as lifelike as possible. That ideal led to the creation of dolls with movable limbs and removable garments, dating back to 600 BC.

[Paragraph 4] Following the era of the ancient dolls, Europe became a major hub for doll production. These dolls were primarily made of wood. Fewer than 30 examples of primitive wooden stump dolls from England survive today. The Grodnertal area of Germany produced many peg wooden dolls, a type of doll that has very simple peg joints and resembles a clothespin (a device for hanging washing on a clothesline). An alternative to wood was developed in the 1800s.

[Paragraph 5] ‘Composition’ is a collective term for mixtures of pulped wood or paper that were used to make doll heads and bodies. These mixtures were moulded under pressure, creating a durable doll that could be mass produced. Manufacturers closely guarded the recipes for their mixtures, sometimes using strange ingredients like ash or eggshells. Papier-mâché, a type of composition, was one of the most popular mixtures.

[Paragraph 6] In addition to wooden dolls, wax dolls grew in popularity in the 17th and 18th centuries. Munich in Germany was a major manufacturing center for wax dolls. Wax dollmakers would model a doll’s head in wax or clay, and then cover it with plaster to create a mould. Then they would pour melted wax into the cast. The wax for the head would be very thin, no more than 3 mm. Some of the most distinctive wax dolls were created in England between 1850 and 1930. One of the first dolls that portrayed a baby was made in England from wax at the beginning of the 19th century.

[Paragraph 7] Around the same time porcelain became popular. It is made by firing special clays in a kiln at more than 2372 degrees Fahrenheit (1300°C), and only a few clays can withstand firing at such high temperatures. Porcelain is used generically to refer to both china and bisque dolls; china is glazed, whereas bisque is unglazed. Germany, France, and Denmark started creating china heads for dolls in the 1840s. These china heads were replaced in the 1860s by ones made of bisque. Bisque, which is porcelain fired twice with colour added to it after the first firing, looked more like skin than china did.

[Paragraph 8] In France, the bébé was popular in the 1880s, and it has become a highly sought after doll today. The bébé, first made in the 1850s, was different from its predecessors because it depicted a younger girl. Until then, most French dolls were representations of adults. Although the French dolls were unrivalled in their artistry, German bisque dolls became quite popular because they were not as expensive. Kammer & Reinhardt introduced a bisque character doll in the 1900s, starting a trend of creating realistic dolls.

[Paragraph 9] For many centuries, rag dolls were made by mothers for their children. The term ‘rag doll’ refers generically to dolls made of any fabric. ‘Cloth doll’ refers to a subset of rag dolls made of linen or cotton. Commercially produced rag dolls were first introduced in the 1850s by English and American manufacturers. Although not as sophisticated as dolls made from other materials, rag dolls were well loved, often as a child’s first toy.

[Paragraph 10] Dollmaking did not become an industry in the United States until after the Civil War in the 1860s. Doll production was concentrated in the New England region of the United States, with dolls made from a variety of materials such as leather, rubber, papier-mâché, and cloth. Celluloid was developed in the state of New Jersey in the late 1860s and was used to manufacture dolls until the mid-1950s. German, French, American, and Japanese factories churned out cheaply produced celluloid dolls in mass quantities. However, celluloid fell out of favour because of its extreme flammability and propensity to fade in bright light.

[Paragraph 11] After World War I, doll makers experimented with plastics. Hard plastic dolls were manufactured in the 1940s. They resembled composition dolls, but they were much more durable. Other materials used in doll manufacturing included rubber, foam rubber, and vinyl in the 1950s and 1960s. Vinyl changed doll making, allowing doll makers to root hair into the head, rather than using wigs or painting the hair. Although most dolls are now mass-manufactured using these modern materials, many modern doll makers are still using the traditional materials of the past to make collectible dolls.

Questions

Questions 1–6

Complete the notes below.

Choose ONE WORD ONLY from the passage for each answer.

Write your answers in boxes 1-6 on your answer sheet.

Dolls

Earliest known dolls

• represented religious figures

• used as toys

Egypt 2000 BC

• bodies were made of 1. _______________

• 2. _______________ was used for the hair

Ancient Greece and Rome

• dolls were given to 3. _______________ by older girls

600 BC

• realistic dolls had separate clothes and 4. _______________ that could be put in different positions

17th and 18th centuries

• dolls made of 5. _______________

• moulds made of 6. _______________

Questions 7–13

Do the following statements agree with the information given in the reading passage?

In boxes 7-13 on your answer sheet, write:

• TRUE — if the statement agrees with the information

• FALSE — if the statement contradicts the information

• NOT GIVEN — if there is no information on this

7. Bisque dolls appear less realistic than dolls made of china.

8. French dolls tended to cost more than German bisque dolls.

9. The first rag dolls were made in the 1850s.

10. Only dolls made of cotton or linen are classified as cloth dolls.

11. Dolls made of celluloid tended to lose their colour.

12. Composition dolls lasted longer than the plastic dolls that were made in the 1940s.

13. Doll collectors prefer a doll to be dressed in its original clothing.

Dịch nghĩa bài đọc hoàn chỉnh

[Đoạn 1] Thứ mà ngày nay là một món đồ chơi trẻ em đơn giản lại có một lịch sử phong phú đến bất ngờ. Búp bê đã là một phần gắn liền với nhân loại suốt hàng ngàn năm. Thường mô tả các nhân vật tôn giáo hoặc được sử dụng làm đồ chơi, những con búp bê đầu tiên có lẽ được làm từ các vật liệu thô sơ như đất sét, lông thú hoặc gỗ.

[Đoạn 2] Những con búp bê được tạo nên từ những mảnh gỗ phẳng, sơn các họa tiết đa dạng và có tóc làm bằng đất sét thường được tìm thấy trong các ngôi mộ Ai Cập có niên đại từ năm 2000 TCN. Lăng mộ Ai Cập của các gia đình giàu có còn bao gồm cả búp bê gốm. Việc búp bê được đặt trong những ngôi mộ này khiến một số người tin rằng chúng từng là những tài sản rất được trân quý.

[Đoạn 3] Các thiếu nữ ở Hy Lạp và La Mã cổ đại dâng búp bê gỗ của mình cho các nữ thần sau khi họ đã “quá tuổi” để chơi búp bê. Hầu hết búp bê cổ đại được tìm thấy trong lăng mộ là những tác phẩm rất đơn giản, thường làm từ các chất liệu như đất sét, giẻ rách, gỗ hoặc xương. Một số búp bê độc đáo hơn được làm bằng ngà voi hoặc sáp. Mục tiêu chính luôn là làm cho búp bê trông sống động như thật nhất có thể. Lý tưởng đó đã dẫn đến sự ra đời của những con búp bê có tay chân cử động được và trang phục có thể tháo rời, có niên đại từ năm 600 TCN.

[Đoạn 4] Tiếp nối kỷ nguyên của búp bê cổ đại, châu Âu đã trở thành trung tâm sản xuất búp bê lớn. Những con búp bê này chủ yếu được làm bằng gỗ. Ngày nay chỉ còn chưa đầy 30 mẫu búp bê gỗ nguyên khối thô sơ từ nước Anh còn tồn tại. Khu vực Grodnertal của Đức từng sản xuất nhiều búp bê gỗ chốt — một loại búp bê có khớp chốt rất đơn giản và trông giống như chiếc kẹp phơi quần áo. Một vật liệu thay thế cho gỗ đã được phát triển vào những năm 1800.

[Đoạn 5] “Hỗn hợp tổng hợp” (Composition) là thuật ngữ chung chỉ các hỗn hợp bột gỗ hoặc bột giấy được sử dụng để làm đầu và thân búp bê. Các hỗn hợp này được đúc dưới áp lực lớn, tạo ra một con búp bê bền chắc có thể sản xuất hàng loạt. Các nhà sản xuất đã canh giữ rất cẩn mật công thức pha chế của họ, đôi khi sử dụng những thành phần kỳ lạ như tro hoặc vỏ trứng. Giấy bồi (papier-mâché) — một dạng vật liệu tổng hợp — là một trong những hỗn hợp phổ biến nhất.

[Đoạn 6] Cùng với búp bê gỗ, búp bê sáp ngày càng trở nên phổ biến trong thế kỷ 17 và 18. Munich ở Đức là trung tâm sản xuất búp bê sáp lớn thời bấy giờ. Các thợ làm búp bê sáp sẽ tạo mẫu đầu búp bê bằng sáp hoặc đất sét, sau đó phủ thạch cao lên để tạo khuôn. Tiếp theo, họ sẽ đổ sáp nóng chảy vào khuôn đúc. Lớp sáp làm phần đầu rất mỏng, không quá 3 mm. Một số búp bê sáp độc đáo nhất đã được tạo ra ở Anh trong khoảng thời gian từ năm 1850 đến 1930. Một trong những con búp bê đầu tiên khắc họa hình ảnh một đứa trẻ sơ sinh được làm bằng sáp ở Anh vào đầu thế kỷ 19.

[Đoạn 7] Khoảng thời gian đó, đồ sứ cũng trở nên thịnh hành. Sứ được làm bằng cách nung các loại đất sét đặc biệt trong lò nung ở nhiệt độ hơn 2372 độ F (1300°C), và chỉ một số ít loại đất sét mới có thể chịu được nhiệt độ nung cao như vậy. Đồ sứ là thuật ngữ chung chỉ cả búp bê sứ tráng men (china) và búp bê sứ không tráng men (bisque); china được tráng men láng bóng, trong khi bisque để mờ tự nhiên. Đức, Pháp và Đan Mạch bắt đầu sản xuất đầu búp bê bằng sứ china vào những năm 1840. Những chiếc đầu sứ china này đã bị thay thế vào những năm 1860 bởi những chiếc làm từ sứ bisque. Sứ bisque — loại sứ được nung hai lần và được thêm màu sau lần nung đầu tiên — trông giống da người hơn nhiều so với sứ tráng men china.

[Đoạn 8] Tại Pháp, dòng búp bê bébé rất được ưa chuộng vào những năm 1880 và ngày nay đã trở thành món đồ sưu tầm được săn lùng ráo riết. Dòng bébé, lần đầu tiên được chế tác vào những năm 1850, khác biệt với những thế hệ tiền nhiệm vì nó khắc họa hình ảnh một bé gái trẻ tuổi. Cho đến lúc đó, hầu hết búp bê Pháp đều là hiện thân của người trưởng thành. Mặc dù búp bê Pháp không có đối thủ về tính nghệ thuật, búp bê sứ bisque của Đức lại trở nên khá phổ biến vì chúng có giá thành không quá đắt đỏ. Hãng Kammer & Reinhardt đã giới thiệu một mẫu búp bê nhân vật bằng sứ bisque vào những năm 1900, mở đầu trào lưu tạo ra những con búp bê chân thực, sống động.

[Đoạn 9] Trong nhiều thế kỷ, búp bê vải vụn (rag dolls) đã được các bà mẹ tự tay may cho con cái mình. Thuật ngữ “rag doll” chỉ chung búp bê làm từ bất kỳ loại vải nào. “Cloth doll” chỉ một nhánh con của búp bê vải vụn được làm riêng từ vải lanh hoặc vải bông. Búp bê vải sản xuất thương mại lần đầu tiên được giới thiệu vào những năm 1850 bởi các nhà sản xuất Anh và Mỹ. Dù không tinh xảo bằng búp bê làm từ các chất liệu khác, búp bê vải vẫn rất được yêu thích, thường là món đồ chơi đầu đời của trẻ nhỏ.

[Đoạn 10] Nghề làm búp bê chỉ thực sự trở thành một ngành công nghiệp ở Mỹ sau cuộc Nội chiến vào những năm 1860. Hoạt động sản xuất tập trung ở vùng New England với búp bê làm từ nhiều chất liệu như da, cao su, giấy bồi và vải. Nhựa celluloid được phát triển tại bang New Jersey vào cuối những năm 1860 và được sử dụng để sản xuất búp bê cho đến giữa những năm 1950. Các nhà máy ở Đức, Pháp, Mỹ và Nhật Bản đã sản xuất ồ ạt búp bê celluloid giá rẻ với số lượng khổng lồ. Tuy nhiên, celluloid đã mất dần vị thế vì tính chất cực kỳ dễ cháy và xu hướng dễ bị phai màu dưới ánh sáng mạnh.

[Đoạn 11] Sau Thế chiến thứ nhất, các nhà sản xuất búp bê bắt đầu thử nghiệm với nhựa. Búp bê nhựa cứng được sản xuất vào những năm 1940. Chúng trông giống búp bê hỗn hợp tổng hợp (composition), nhưng bền hơn rất nhiều. Các chất liệu khác được sử dụng trong sản xuất búp bê bao gồm cao su, cao su xốp và nhựa vinyl vào những năm 1950 và 1960. Nhựa vinyl đã làm thay đổi ngành sản xuất búp bê, cho phép cấy chân tóc trực tiếp vào đầu thay vì phải dùng tóc giả hay vẽ tóc. Mặc dù hầu hết búp bê ngày nay được sản xuất hàng loạt bằng các vật liệu hiện đại này, nhiều nghệ nhân làm búp bê hiện đại vẫn sử dụng các chất liệu truyền thống trong quá khứ để tạo ra những con búp bê sưu tầm quý giá.

Tổng hợp từ vựng học thuật nổi bật trong bài đọc

Từ vựng / Cụm từ	Phân loại	Nghĩa trong bài đọc
Cherished possessions	Cụm danh từ	Tài sản được nâng niu, trân quý
Movable limbs & removable garments	Cụm danh từ	Tứ chi cử động được & trang phục tháo rời được
Composition mixture	Cụm danh từ	Hỗn hợp bột gỗ/bột giấy tổng hợp đúc búp bê
Bisque porcelain	Danh từ chuyên ngành	Sứ nung mờ không tráng men (giống màu da người)
Unrivalled in artistry	Cụm tính từ	Không có đối thủ về mặt nghệ thuật / vô song
Commercial production	Cụm danh từ	Sản xuất quy mô thương mại
Extreme flammability	Cụm danh từ	Tính chất cực kỳ dễ bắt lửa, dễ cháy
Collectible dolls	Cụm danh từ	Búp bê dùng cho mục đích sưu tầm

Gợi ý đáp án bài đọc Dolls Through the Ages

Questions 1–6: Note Completion

1. Đáp án: wood

Dẫn chứng đoạn 2: “Dolls constructed of flat pieces of wood, painted with various designs, and with hair made of clay, have often been found in Egyptian graves dating back to 2000 BC.”

Phân tích: Búp bê Ai Cập năm 2000 TCN có phần thân được ghép từ các mảnh gỗ phẳng (flat pieces of wood -> bodies made of wood).

2. Đáp án: clay

Dẫn chứng đoạn 2: “…and with hair made of clay, have often been found in Egyptian graves…”

Phân tích: Vật liệu được sử dụng để làm tóc cho búp bê Ai Cập là đất sét (clay).

3. Đáp án: goddesses

Dẫn chứng đoạn 3: “Girls from ancient Greece and Rome offered their wooden dolls to goddesses after they were too ‘grown-up’ to play with dolls.”

Phân tích: Các cô gái Hy Lạp và La Mã khi trưởng thành đã dâng búp bê cho các nữ thần (offered to -> given to goddesses).

4. Đáp án: limbs

Dẫn chứng đoạn 3: “That ideal led to the creation of dolls with movable limbs and removable garments, dating back to 600 BC.”

Phân tích: Búp bê năm 600 TCN có trang phục rời (removable garments -> separate clothes) và tay chân cử động đặt ở các vị trí khác nhau được (movable -> put in different positions -> limbs).

5. Đáp án: wax

Dẫn chứng đoạn 6: “In addition to wooden dolls, wax dolls grew in popularity in the 17th and 18th centuries.”

Phân tích: Thế kỷ 17 và 18, loại búp bê trở nên thịnh hành được làm bằng sáp (wax).

6. Đáp án: plaster

Dẫn chứng đoạn 6: “Wax dollmakers would model a doll’s head in wax or clay, and then cover it with plaster to create a mould.”

Phân tích: Người thợ phủ thạch cao lên để tạo khuôn (cover with plaster to create a mould -> moulds made of plaster).

Questions 7–13: True / False / Not Given

7. Bisque dolls appear less realistic than dolls made of china. -> Đáp án: FALSE

Dẫn chứng đoạn 7: “Bisque, which is porcelain fired twice with colour added to it after the first firing, looked more like skin than china did.”

Phân tích: Sứ nung mờ bisque trông giống da người hơn sứ tráng men china (looked more like skin = more realistic). Khẳng định búp bê bisque trông kém chân thực hơn (less realistic) là hoàn toàn trái ngược -> FALSE.

8. French dolls tended to cost more than German bisque dolls. -> Đáp án: TRUE

Dẫn chứng đoạn 8: “Although the French dolls were unrivalled in their artistry, German bisque dolls became quite popular because they were not as expensive.”

Phân tích: Búp bê Đức được ưa chuộng vì không đắt bằng (not as expensive as) búp bê Pháp, đồng nghĩa với việc búp bê Pháp có xu hướng đắt hơn búp bê Đức -> TRUE.

9. The first rag dolls were made in the 1850s. -> Đáp án: FALSE

Dẫn chứng đoạn 9: “For many centuries, rag dolls were made by mothers for their children… Commercially produced rag dolls were first introduced in the 1850s…”

Phân tích: Búp bê vải vụn đã được các bà mẹ làm từ nhiều thế kỷ trước (for many centuries), chỉ có búp bê vải sản xuất thương mại (commercially produced) mới xuất hiện từ những năm 1850. Nhận định búp bê vải đầu tiên xuất hiện vào năm 1850 là sai -> FALSE.

10. Only dolls made of cotton or linen are classified as cloth dolls. -> Đáp án: TRUE

Dẫn chứng đoạn 9: “‘Cloth doll’ refers to a subset of rag dolls made of linen or cotton.”

Phân tích: Thuật ngữ “cloth doll” là tập hợp con chỉ riêng những búp bê làm từ vải bông (cotton) hoặc vải lanh (linen). Khẳng định chỉ có búp bê làm từ hai chất liệu này mới được phân loại là “cloth doll” là chính xác -> TRUE.

11. Dolls made of celluloid tended to lose their colour. -> Đáp án: TRUE

Dẫn chứng đoạn 10: “…celluloid fell out of favour because of its extreme flammability and propensity to fade in bright light.”

Phân tích: Nhựa celluloid có xu hướng bị phai màu dưới ánh sáng mạnh (propensity to fade -> tended to lose their colour). Khẳng định hoàn toàn khớp với bài đọc -> TRUE.

12. Composition dolls lasted longer than the plastic dolls that were made in the 1940s. -> Đáp án: FALSE

Dẫn chứng đoạn 11: “Hard plastic dolls were manufactured in the 1940s. They resembled composition dolls, but they were much more durable.”

Phân tích: Búp bê nhựa cứng thập niên 1940 bền hơn nhiều (much more durable) so với búp bê hỗn hợp composition. Do đó, nhận định búp bê composition có tuổi thọ lâu hơn (lasted longer) là sai -> FALSE.

13. Doll collectors prefer a doll to be dressed in its original clothing. -> Đáp án: NOT GIVEN

Dẫn chứng đoạn 11: Đoạn kết có nhắc đến việc các nghệ nhân hiện đại vẫn làm búp bê sưu tầm (collectible dolls), nhưng bài đọc hoàn toàn không đề cập đến sở thích hay yêu cầu của các nhà sưu tập về việc búp bê có phải mặc trang phục gốc (original clothing) hay không -> NOT GIVEN.

Tổng kết lại, bài đọc Dolls Through the Ages mở ra một góc nhìn lịch sử sống động về sự phát triển không ngừng của kỹ nghệ chế tác búp bê qua từng thời kỳ: từ những biểu tượng nghi lễ tôn giáo thiêng liêng cổ xưa đến những món đồ chơi thương mại và tác phẩm nghệ thuật sưu tầm đắt giá.

Đối với phần thi IELTS Reading, bài học rút ra từ văn bản này là sự cẩn trọng khi phân biệt các cấp độ phân loại từ vựng (rag dolls vs cloth dolls, china vs bisque, handcrafted vs commercially produced), kết hợp khả năng quét nhanh các mốc niên đại (2000 BC, 17th century, 1850s, 1940s) để định vị chính xác vị trí chứa đáp án. Chúc bạn áp dụng hiệu quả tư duy phân tích này để đạt kết quả cao trong các bài luyện đọc tiếp theo!